Rozmowa · Portret Krasa Mazowa

Wąsaty mężczyzna z bokobrodami patrzy na ciebie smutnym wzrokiem z niezdarnie namalowanego portretu. Na tabliczce widnieje podpis: „K. Mazow”. W lewym dolnym rogu dzieła widzisz pajęczynę.

„Kto to jest K. Mazow?”

„No cóż, mój dotknięty amnezją przyjacielu, Mazow jest ojcem naukowego komunizmu zwanego też mazowizmem. Jego teorie dotyczące historii gospodarczej miały duży wpływ na Rewolucję Świtu Stulecia – niektórzy twierdzą nawet, że ją zapoczątkowały”.

„Po co komuś miałby być potrzebny taki portret?”

„Wygląda na to, że ukrywał się tutaj jakiś radykał – lub radykałowie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

„Czy ktoś mógł się tutaj niedawno zatrzymać?” (Zakończ).

„Masz na myśli Ruby? Nie. Zdaje się, że natknęliśmy się na miejsce będące świadkiem historii” – stwierdza, przyglądając się zalegającemu wszędzie kurzowi.

„Czy to może mieć jakiś związek z popiersiem Mazowa, które znaleźliśmy w pokoju studenta?”

„Wyprodukowano miliony podobizn Mazowa. One nie są ze sobą powiązane – poza tym to był pokój jakiegoś studenta. Młodzież zawsze interesuje się tego typu rzeczami...”

„Może powinienem się tu wprowadzić? Wygląda przytulnie”.

„Nie zamierzam ci w tym przeszkadzać – ale dopiero, gdy zamkniemy nasze śledztwo”.

„Dawno temu? Jak dawno?”

„Pół wieku temu? Ten bunkier był pewnie częścią sieci punktów obronnych wybudowanych przez komunardów w celu odpierania morskich desantów” – stwierdza i rozgląda się wokoło.

„Moim zdaniem to miejsce służyło celom propagandowym. Dawniej musiał być tu sprzęt radiowy, ale po wojnie został rozkradziony”.

„Czemu to wciąż tutaj jest?”

„To, co większość ludzi uważa za historię, ma tendencję do trwania w zaniedbanych okolicach takich jak ta. Nikt nie zadał sobie trudu, by posprzątać stare bunkry w Martinaise”.

Dobra kryjówka dla kogoś, kto ma złe zamiary.

„Czyli... musiała tu być kryjówka jakichś naiwnych lewaków?”

„Tak, ukrywał się tutaj jakiś radykał – lub radykałowie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

„Czyli... musiała tu być kryjówka jakichś antytradycjonalistycznych morderców?”

„Czyli że jego idee przynoszą kłopoty?”

„Tak. I wygląda na to, że ukrywali się tutaj późniejsi radykałowie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

„A więc byli tu moi towarzysze”.

„Skoro tak uważasz. W każdym razie wygląda na to, że ukrywali się tutaj mazowianie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

Porucznik wydaje się nie podzielać twojego entuzjazmu.

Zastanów się: Kto to jest K. Mazow?

Mężczyzna z portretu patrzy na ciebie w milczeniu. Wie, kim jest, ale nie chce ci powiedzieć.

„Patrz, Kim! To towarzysz Mazow!”

„Tak, widzę. Wygląda na to, że ukrywali się tutaj komuniści. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

Porucznik wydaje się nie podzielać twojego entuzjazmu.

„To ten cały Mazow. Musieli się tu ukrywać jacyś lewaccy naiwniacy”.

„Ukrywał się tutaj jakiś radykał – lub radykałowie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

[Odejdź].

„To Kras Mazow, idol morderczych zdrajców”.

„To Kras Mazow! Z nim to były same kłopoty”.

„Tak. Wygląda na to, że ukrywali się tutaj późniejsi radykałowie. Ale wynieśli się stąd dawno temu”.

Strzepnij kurz z portretu.

Spada z niego kilkuletnia warstwa. Burza włosów na głowie w połączeniu z sumiastym wąsem i bokobrodami wygląda trochę głupkowato.

Ktoś przykuca, wbijając pięty w mokry piasek. Przesuwa po nim dłońmi, a ziarnka przyklejają się do zniszczonego naskórka na czubkach palców. Stary człowiek siedzi na betonowej płycie, stukając palcami o soczewkę lunety... Przechodzi cię dreszcz.

Kras Mazow (to pseudonim) był ekonomistą i historykiem teoretycznym. Stanowił ważną postać Rewolucji Świtu Stulecia po stronie Graadu – stał tam na czele Rządu Jedenastu Dni. Uważany jest za ojca naukowego komunizmu (myśli mazowskiej lub też mazowizmu).