Konuşma · GASTON MARTIN

"Bir düşüneyim..." Dalgın bir şekilde bulutlara bakıyor. "Birinin asıldığını ve bir hafta boyunca ağaçta kaldığını duydum. Gerçekten tüm bildiğim bu."

"Tüh. O zaman belki başka bir konuda bana yardımcı olabilirsin."

"Tabii ki, memur bey. Yani, umarım olabilirim." Hevesle başını sallıyor. "Ne düşünüyorsunuz?"

"Hadi ama, bir şeyler duymuş olmalısın..."

"Hayır, üzgünüm, memur beyler. Ve gerçekten yardımcı olmak isterdim," diye özür diler bir şekilde ekliyor. "İkiniz de iyi adamlarsınız. Bunu görebiliyorum."

"Öyleyse yardım etsene ona, seni korkak." Gözlerinden sitem fışkırıyor. "Sendikadaki solcu havyarlarla epey vakit geçiriyorsun. Birileri bir şeyler biliyor olmalı."

Havyar sosyalistlerini kastediyor.

"Keşke edebilsem ama gerçekten hiçbir şey bilmiyorum." Yanakları kızarıyor. "Ben başımı hiç belaya sokmam ve dedikodu yapmam. Herkes bunu bilir ve buna saygı duyar."

İlginç... Yalan söylüyor gibi durmuyor ama burada bir bit yeniği var.

"Peki o zaman. Konuyu değiştirelim."

"Tabii ki, memur bey. Umarım size yardımcı olabilirim." Hevesle başını sallıyor. "Ne düşünüyorsunuz?"

"Sanki bir şeyler saklıyor gibisin."

"Gerçekten saklamıyorum." Seni temin ediyor. "Ben hatta hiç kimsenin..."

"Tabii ki de saklıyor." Karabinalı asker kollarını kavuşturuyor. "Sendika çükü ağzından çıkmıyor ki ne dediği anlaşılsın."

"En azından cümlemi bitirmeme izin ver amına koyayım. Tamam mı, René?" Gözleri öfke dolu. "Sendikada önemli biri falan değilim. Sadece Evrart'ı tanıyorum."

"Sen bir havyar sosyalisti misin?"

"Kendimi normal bir sosyalist olarak bile görmüyorum. Siyasetle pek ilgilenmem, memur bey."

"Dur biraz, madem siyasetle ilgilenmiyorsun, o zaman o makaleleri nasıl yazıyorsun?"

"Memur bey, hayal gücüm kuvvetlidir." Tekrar gülüyor. "Ve dediğim gibi kelimelerle aram iyidir, bu yeterli oluyor. Siyasete girmeye gerek yok."

Abartıyor.

"Hiçbir şeye girme tabii. Kavgaya da girme. Anca yatağa gir."

"Akıllıca. Ben de başımı belaya sokmamaya çalışırım."

"Böylesi daha kolay." Başıyla onaylıyor. "Ayrıca dünyadaki René'lerin iddia ettiği gibi hayattaki her şey siyah beyaz değil. Her şey grinin tonları aslında."

"Mon dieu..." Karabinalı asker sanki bir daha asla açmayacakmış gibi gözlerini kapatıyor.

"Ama bir şeye inanmalısın. Özgürlük, insanlar, Revachol veya para..."

"Ben herkesin istediğini düşünme ve yapma hakkının olduğuna inanıyorum. İstediği hiçbir şeyse bile. Ben oldukça uyumlu biriyim."

"Yani sen bir fırıldak mısın?"

"Kolayca uyum sağlayan demeyi tercih ederim." Neşeli bir şekilde kıkırdıyor. "Kulağa daha hoş geliyor, değil mi?"

"Evrart için yaptığın 'ufak tefek işler' ne?"

"Yazma işleri genelde." Gülümsüyor. "Arada sırada bir şey yazması gerekiyor ve benim kelimelerle aramın iyi olduğunu söylerler."

"Onun için ne tür şeyler yazıyorsun?"

"Sizi temin ederim, resmî şeyler değil. Gazeteler için makaleler sadece. Martinaise, olanlar ve nelerin olabileceği ile ilgili şeyler. Evrart'la böyle uzun uzun konuşmalarımız oluyor ve..."

"Küçük kâtibine ne yazması gerektiğini söylüyor! Komünist propagandası işte açık ve net. Kendinden utanmalısın."

Gaston bu yüzden sendikaya üye olmuyor. Evrart'ın fikirlerini aktarabileceği "tarafsız" bir ortağa ihtiyacı var.

"Ben de Evrart için ufak tefek işler yapıyorum. Kendimi berbat hissetmeme neden oluyor."

Neşe dolu bir şekilde: "Burada işler böyle yürüyor işte. Kötü hissedilecek bir şey yok," diyor.

"Ben de Evrart için ufak tefek işler yapıyorum. Bunda yanlış bir şey yok."

"Konudan sapmayalım, beyler."

"Sendika konusu mu?"

"Evrart'ı nereden tanıyorsun?"

"Martinaise'deki herkes Claire kardeşleri tanır," diyor ciddi bir şekilde. "Benim o delikanlılara gymnasium'da sosyal bilgiler ve tarih dersi vermişliğim var."

Gymnasium. Bu kelimeye bayılıyorum.

Hımm... Yani Gaston, hem Sakin Leo hem de Claire kardeşlere ders vermiş.

"Sen tarihten ne anlarsın ki?" Karabinalı asker Gaston'u tersliyor. "Tarihe hiç tanıklık etmedin. Sadece duydun... O da olayların bitmesinden yıllar sonra. Sen tarih bilmiyorsun."

Yaşlı asker bir şeyler mırıldanıyor, sonra denize dönüyor.

Orada öyle dikiliyor. Yalnız başına, mağrur ve sert; çatlamış bir mermer heykel gibi.

"Biz en iyisi..." Teğmen sesini alçaltıyor: "ateşin ortasında kalmayalım."

Buradan delik deşik çıkmayalım diye. Düşmanlıkları çok eskiye dayanıyor.

Neşeli adam iç çekerek "Tam bir piç" diyor. "Memur bey seninle değil benimle konuşuyordu, capitaine. Nerede kalmıştık?"

"Nerede kalmıştık?" Ne kadar pozitif bir şekilde söylüyor.

"Körler sağırlar birbirini ağırlar demek az bile kalır," demişti.

"Limana girmeme yardım edebilir misin?"

"Hayır, üzgünüm, memur bey." Kafasını sallıyor. "Anahtar kartım yok bile. Evrart konuşmak isteyince genelde beni alması için birini yollar."

"Teşekkürler, şimdilik hepsi bu kadar." (Sonuçlandır.)

"Ben teşekkür ederim, memur bey." Başıyla onaylayarak, kocaman gülümsüyor. "Dört dörtlük bir profesyonel olduğunuz için. Bu vakayı en kısa zamanda sonuçlandıracaksınız."

"Sen bir sendika üyesi misin?"

"Ha..." Yanakları yine kızarıyor. "Pek çok açıdan öyle sayılırım. Onursal bir üye gibi. Toplantılarına ve partilerine katılıyorum. Ufak tefek işlerine yardımcı oluyorum. Evrart, Edgar ve yaşlı port işçileri, hepsi beni tanır."

"Yani tam olarak bir üyesi değilsin?"

"Yani teknik olarak değilim..." Gözü kraterdeki toplara kilitlenmiş durumda. "Oy veremiyorum, üyelik kartım yok. Ama Evrart beni maaşa bağladı. Ufak tefek şeylerin hatırına."

Demek ki buydu işte! Bir şey saklıyordu. Kendini sendikanın önemli isimlerinden biriymiş gibi göstermeye çalışıyor ama şu an maskesi siz ve René'nin gözleri önünde düşmekte.