Konuşma · KRAS MAZOV PORTRESİ

Bıyıklı ve favorili bir adamın amatörce bir çizimi sana hüzünlü gözlerle bakıyor. Levhada "K. Mazov," yazıyor. Portrenin sol alt köşesinde bir örümcek ağı var.

"K. Mazov kim?"

"Mazov, bilimsel komünizmin babasıdır unutkan dostum. Ekonomik tarih hakkındaki kuramlarının Yeni Yüzyıl Devrimi üzerinde önemli etkileri oldu, hatta bazılarına göre Devrim'i onlar tetikledi."

"İnsan neden böyle bir portre bulundurur ki?"

"Görünüşe bakılırsa bir veya birkaç radikal saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

"Yakın zamanda birileri buraya gelmiş olabilir mi?" (Sonuçlandır.)

"Ruby gibi mi mesela? Hayır. Bence tarihî bir yere rastladık." Toza bakıyor.

"Öğrencinin odasında bulduğumuz Mazov büstüyle ilgisi olabilir mi?"

"Mazov'un milyonlarca tasviri üretildi. Hepsi birbiriyle bağlantılı değil. Zaten o bir öğrenciye benziyordu, gençlerin böyle şeylere hep ilgisi olur."

"Belki de buraya taşınmalıyım. Güzel görünüyor."

"Size engel olmayacağım ama önce bu soruşturmayı bitirmemiz gerekiyor."

"Uzun zaman mı? Ne kadar mesela?"

"Belki elli yıl. Burası muhtemelen komüncülerin yüzergezer çıkarmaya karşı kurdukları savunma noktalarından biriymiş." Etrafına bakıyor.

"Sanırım bu sığınağın amacı propaganda üretmekmiş. Kullanımdayken radyo ekipmanı bulundurulmuş olmalı ama belli ki çoktan yağmalanmış."

"Neden hâlâ burada?"

"İnsanların çoğunun tarih dediği şeyler harap bölgelerde var olmayı sürdürüyor. Martinaise'in durumu da ortada, kimse eski sığınakları boşaltmakla uğraşmamış."

Kötü niyetli birileri için güzel bir saklanma yeri.

"Yani burada... saf solcular mı saklanıyormuş?"

"Evet. Bir veya birkaç radikal saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

"Yani burada... gelenekçilik karşıtı katiller mı saklanıyormuş?"

"Demek fikirleri hep belaya yol açıyor..."

"Evet. Ayrıca görünüşe bakılırsa bazı geç dönem radikaller burada saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

"Demek yoldaşlarım buradalarmış."

"Size kalmış. Görünüşe bakılırsa bazı Mazovistler burada saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

Teğmen bu duruma senin kadar heyecanlanmamış gibi görünüyor.

Meraklan: K. Mazov kim?

Portredeki adam sessizce sana bakmaya devam ediyor. O kim olduğunu biliyor ama sana söylemiyor.

"Bak Kim! Yoldaş Mazov!"

"Evet, görebiliyorum. Görünüşe bakılırsa bazı komünistler burada saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

Teğmen bu duruma senin kadar heyecanlanmamış gibi görünüyor.

"Bak, Mazov denen herif. Burada saf solcular saklanmış sanırım."

"Bir veya birkaç radikal saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

(Bitir.)

"Bak, Kras Mazov. Hain katillerin idolü..."

"Bak, Kras Mazov! Ne bela adammış be..."

"Evet. Görünüşe bakılırsa bazı geç dönem radikaller burada saklanıyormuş ama uzun zaman önce gitmişler."

Portrenin tozunu sil.

Yılların tozu dökülüyor. Bu kadar saçla beraber bu uzun bıyık ve favori biraz komik görünüyor.

Biri çömeliyor, topukları ıslak kuma batıyor. Elleri kumun üzerinde geziyor, kum taneleri parmak uçlarının çatlak derisine yapışıyor. Yaşlı bir adam; beton bir blokun üzerinde oturuyor, parmaklarıyla bir dürbünün camını tıklatıyor. Ürperiyorsun.

Kras Mazov (mahlas), bir ekonomist ve kuramsal tarihçiydi. Yeni Yüzyıl Devrimi'nde Graad tarafında önemli bir figür, 11 Gün Hükûmeti'nin başıydı. Mazov, bilimsel komünizmin (Mazovist düşünce veya Mazovizm) babası olarak görülür.