Rozmowa · Uszkodzony notatnik

Władasz piórem niczym pirat szpadą, Harry. I to miłe uczucie. Czujesz się spełniony.

Rzeczy do zrobienia i te już zrobione – oto tkanka rzeczywistości. To niezwykle przydatne narzędzie dla detektywa Milicji Obywatelskiej.

„Poruczniku, czy nadałeś może przypadkiem naszej sprawie nazwę?”

„Nie, właściwie nie. Masz jakieś pomysły?”

To byłaby też dobra chwila, żeby w końcu nazwać sprawę. Gdyby tylko był tu porucznik Kitsuragi, moglibyście skoordynować myśli. Nie ma sensu nazywać jej bez niego... Może dałoby się wrócić do tego później?

Kratkowane kartki schną w twojej dłoni niczym skrzela wyciągniętej z wody ryby. Pismo jest wyjątkowo zwarte, choć w większości nieczytelne.

Niestety, przy notatniku jest tylko stary, mocno zużyty długopis. Niegodny tej doniosłej chwili.

Przy notatniku jest tylko stary, mocno zużyty długopis. Niegodny tej doniosłej chwili. Nada się – choć ledwo – ale...

„Kim, masz może długopis?”

Porucznik spogląda na swój niebieski notatnik. Zaczepione są o niego dwa grube, lśniące długopisy przypominające dużego kalibru naboje na pasie amunicyjnym.

Wobec takich dowodów nie ma szczególnego wyboru – musi ci dać jeden z nich, choć bardzo tego nie chce.

Nic nie mówi. Po prostu stoi i na nie patrzy.

„Dobrze, użyję po prostu tego badziewnego ołówka...”

Z początku absolutnie nieruchomy porucznik powoli, niemal niedostrzegalnie, wraca ponownie do przeglądania swoich notatek. Zostawiając cię sam na sam z aktami sprawy.

Zagrożenie minęło. Jest wdzięczny losowi, że minęło. I że wciąż ma oba długopisy.

Zaczynasz wypisywać na papierze ukończone zadania koślawym charakterem pisma podobnym do tego, jakim zapisano pozostałe litery w notatniku. Pisanie przychodzi ci łatwo, robisz to niemal automatycznie, językiem stworzonym z myślą o umysłowej dyscyplinie i prostocie:

„Mógłbyś mi dać jeden?”

„Miej świadomość, że daję ci go...” – odczepia jeden długopis od notatnika. „...z niechęcią”.

Weź tę piękność i UDOKUMENTUJ.

„Wiesz, że musisz mi jeden dać, prawda? Właśnie tak działa społeczeństwo, jeśli się nie mylę”.

Bez słowa odczepia jeden i ci go daje. Długopis jest zimny, niebieski i gotowy do pracy.

Nie szkodzi, użyję po prostu ołówka...

(Wróć do akt sprawy).

„Kim, moje sprawy najwyraźniej są nazywane wedle jakiejś... konwencji”.

„Tak, jakież to dziecinne z twojej strony” – mamrocze. „Na twoją i moją obronę: niemal wszyscy w MOR-ze korzystają z systemu tytularnego. Poza oficjalnym, alfanumerycznym”.

„Dlaczego?”

„To pozostałość po początkach działalności MOR-u, zaraz po rewolucji, kiedy w organizacji nikt nie wiedział za bardzo, jak się to wszystko robi. Do dziś stanowi nieoficjalny obyczaj. Funkcjonariusze korzystają z tych tytułów w wewnętrznych rozmowach na temat pracy”.

„Widzę, że nazwałem jedną ze spraw »MORDERSTWA Z KWADRATOWYMI KULAMI«”.

„I znów na twoją obronę: ja jedną nazwałem...” – zagląda do notatek. „»CZŁOWIEK Z DZIURĄ W GŁOWIE«. To była prawdziwa osoba, która naprawdę zginęła. A mimo to wymyśliłem taką nazwę. Bo uznałem ją za zabawną”.

„Mam nadzieję, że jego rodzina nigdy się o tym nie dowie” – dodaje z uśmiechem.

„Co mu się stało?”

„Kotwa do torów przebiła mu głowę. Zginął. To był wypadek przy pracy”.

Nie wspominaj o tym.

Twój sekret jest bezpieczny w przegniłej kapuście papierzysk w twojej dłoni. Niemal wszystkie stronice pokrywa pismo.

„Masz na myśli alfanumeryczną? Funkcjonariusz, komisariat, czas przybycia na miejsce?”

„Dokładnie tak”. (Skłam).

„Dobrze. Ta jest odpowiednia...”

Rozumie, że coś ukrywasz, szanowny panie.

„...ale czy używasz też tytularnej?”

„Nie. Nie wiem, o czym mówisz”.

„Tak. Jasne” – odpowiada, po czym wraca do swoich notatek, zostawiając cię z twoimi.

„No dobrze. Tak. Wygląda na to, że tak”.

„Cóż... Ja też jej używam. Na naszą obronę dodam, że robi to prawie każdy w MOR-ze”.

„Nie, chodzi mi o... nienumeryczną. Z tytułami”.

„Och, masz na myśli tytularną. Tak, cóż... Ja też jej używam. Na naszą obronę dodam, że robi to prawie każdy w MOR-ze”.

Tylko tyle?

Notatnik jest roczny – na resztkach rozmokłej, kartonowej okładki widnieje liczba 51. Wszystko, co działo się wcześniej, musiało trafić do poprzedniego tomu. Innymi słowy: było tego więcej.

Sądząc po zmarszczkach na twoim czole i policzkach – wręcz o wiele za dużo. Całe lata, a nawet dekady...

Nie chcę już tego czytać. (Zamknij akta).

Nie tyle je zamykasz, co odsuwasz się od śmierdzących papierów. Są teraz trochę dalej od twojego nosa.

Było coś o... konwencji nazewniczej?

Tak. Wygląda na to, że stosujesz... nazwijmy to, spójny, lecz literacki system. Przy każdym śledztwie zapisujesz na marginesie numer sprawy. Lecz, co o wiele bardziej wymowne, większość z nich ma też nazwę.

Można by to nawet nazwać tytułem. Inspirowanym fikcją kryminalną i wesperskimi serialami policyjnymi.

Nie chcę... (Wróć do akt spraw).

Ojej, w dodatku są zapisane wersalikami...

Tak, wersaliki. Jedna nazywa się MURAL NOWEGO ŚWIATA, inna MORDERSTWA Z KWADRATOWYMI KULAMI. Jeszcze inna: SPRAWA NIE DO ROZWIĄZANIA.

Jeszcze jakieś?

Inne wydają się mniej przygnębiające: FACECI NA KANAPIE W NIEOCZEKIWANYM MIEJSCU czy MORDERSTWO W PALARNI FAJEK WODNYCH, a nawet jeden bez przyimków: WALĄCY SIĘ DOM. Wiele razy pojawia się motyw morderstwa.

Lubisz to ponure mordowanie, co?

Szkoda, że nie ma nic o dziupli narkotykowej – te to uwielbiasz. Podkręcają ciśnienie.