"Ha... Affedersiniz, memur bey... Ne istiyorsunuz?"

"Gitti mi? Nereye gitti?"

Gaston iç geçirip homurdanıyor, senden çok kendi kendine: "Büyük ihtimalle cehenneme. Tam bir puşttu..." diyor.

"Ne? Paralı asker mahkemesi sırasında mı öldürüldü?"

"Ah, öyle olsa hoşuna giderdi." Yaşlı adam yavaşça başını sallıyor. "Vahşi hayatların vahşice son bulması... O öyle ölmek isterdi. Ne yazık ki öyle olmadı."

"Madalyalarına ne olduğunu biliyor musun?"

"Birini siz aldınız işte." Kafasını sallıyor. "Size onu verdiğine hâlâ inanamıyorum ama o kadar dik kafalıydı işte. Teklif ağzından çıktıktan sonra itiraz kabul etmezdi..."

"Diğerini de ben aldım." Dik dik sana bakıyor. "Onu kimse benden iyi tanımazdı ve ihtiyar puştu hatırlayacak bir şey olsun istedim."

Onun ihtiyar puşt demesinin şimdi neredeyse kulağa nazik gelmesi ne acayip.

Bir an sana bakıp sonra sessizce konuşuyor. "Onları ben aldım. O ihtiyar puştu hatırlamak için aldım. Onu kimse benden iyi tanımazdı ve bir hatırası olsun istedim."

"Onu sever miydin?"

"Ömrümüz boyunca birbirimizden nefret ettik. O kadar nefret ettik ki hatta..." Sessizleşip sana bakıyor, gözleri yaşlarla doluyor.

"Evet. O... O sinirli puştu severdim. Hak etmiyordu ama severdim." Gözlerini kolunun yenine siliyor. "Bana son söylediği sözler neydi biliyor musunuz?"

"Söyle."

"'Guillaume'un döneminde yargısız infaz edilirdin'. Bana bunu söyledi." Yaşlı adam kendini toparlayıp tekrar gözlerini siliyor. "Puşt gibi yaşadı, puşt gibi öldü. Bu konuyu burada bırakalım."

"Huysuz bir şey mi?"

"Bir çeşit sağcı kraliyetçi sloganı mı?"

"Üzgün olduğunu mu?"

"Sıradan bir şey, 'Yarın görüşürüz' falan muhtemelen."

"Yaşlı insanlar ölür, sen de hazırlansan iyi olur." (Sonuçlandır.)

"Evet..." Kırışık suratına tuhaf bir ifade oturuyor, sonra bir anda kayboluyor.

Bu düşünce onu rahatlatıyor.

"Hepimiz bir gün gideceğiz, memur bey. Sevdiğim herkes çoktan oraya gitti. Muhtemelen beni bekliyorlar." Hafifçe gülümsüyor. "Ölmekten korkmuyorum. Bugünlere iyi geldik ve arkadaşlarımı çok özlüyorum..."

"Başınız sağ olsun," teğmen başını eğiyor. "Bir dostun ölümü korkunç bir şeydir."

"Yapacak bir şey yok, hayatın bir parçası," diye mırıldanıyor, söylenenleri doğru düzgün dinlemiyor. "Ama birini 79 yıl tanıdıktan sonra bir gün gitmesi..."

"Ben ölmekten korkmuyorum, ben yalnızca gerçekten yaşamamaktan korkuyorum."

"Ben ölmek istemiyorum."

"Ben de ölmekten korkmuyorum."

"Ben de artık yavaştan gidiciyim... Ölmek için sabırsızlanıyorum!"

"Al, arkadaşını hatırlatacak bir yadigâr..." (Ona René ve kızın fotoğrafını ver.)

"Bakayım..." Gaston fotoğrafı alıyor, elleri titriyor. "Bu 60 sene önceydi! Hep beraber o törene gitmiştik. Genç René çok mutlu görünüyor ve Jeannie..." Gözleri yaşlardan bulanıyor, devam edemiyor.

"Üzgünüm memur bey, ben..." Gözlerini kuruluyor. "Teşekkürler, bu küçük yadigâr için teşekkürler. Benim için gerçekten çok değerli."

"Hoş bir jestti," teğmen gülümsüyor. "Bizim için küçük bir şey ama onun için paha biçilemez. René'de bu fotoğrafın olduğunu muhtemelen bilmiyordu bile."

"René huzur içinde yatsın." (Sonuçlandır.)

"Evet... Huzur içinde," diye tekrar ettiğinde kırışık suratına tuhaf bir ifade oturuyor.

"Yine sendikayla ilgili bir şeyler sormak istiyorum."

"Memur bey..." başını kaldıryor, kırışık içinde, yaşlı ve küçük. "Bu muhabbeti şu anda yapamam. Sendika artık... benim için bir şey ifade etmiyor."

"Tabii, memur bey." Gülümsüyor. "Bu civarlarda iyiler, onlardır. Ne bilmek istiyorsunuz?"

"René nerede?"

"Gitti hıyar," diye yanıtlıyor, gülümsemeye çalışıyor. "Ben... Ben bile inanmakta zorluk çekiyorum, gerçekten gitti."

Neşeli yüzünü korumaya çalışıyor ama altındaki hüzün, kırışık suratına derin bir gölge düşürüyor.

"Gaston. Nasıl olmuşum?"

"Bu... doğru değil." Yaşlı adam başını çevirmekle uğraşmıyor bile. "René üniformasıyla gömülmek isterdi. Ama artık bir anlamı yok sanırım..."

Teğmen sana uzun, yavaş bir şekilde başını sallıyor.

"Jeanne-Marie Beaulieu demiştin. O kim?"

"Geçmişten bir hayalet." Yaşlı adam şapkasını çıkarıyor ve deniz rüzgârı gri saçını dalgalandırıyor. "Bu hikâyedeki herkes çoktan öldü, memur bey. Onlardan bahsetmek istemiyorum."

"Ama sizin herhâlde resmî bir işiniz de vardı?" diye soruyor, şapkasını tekrar takıyor.

"Ah, sevgili Jeannie..." Gözleri hülyalı bakıyor. "Revachol'daki en güzel kadındı. Belki de bütün dünyadaki."

"Onun anısını kirletme, Gaston." Sesinde neredeyse fark edilmez bir titreme var. "Bırak huzur içinde uyusun."

Tonu olağan keskinliğinden yoksun, sanki bu konuda konuşmaya hakkı olmadığını düşünüyormuş gibi.

"Neden kararsızdı sence?"

"Hiçbir konuda karar veremezdi. Kahvaltıda ne yiyeceği, en sevdiği renk veya hangimizle evleneceği." Gözlerinde mutlu bir ifadeyle uzaklara dalıyor.

"Birimiz için diğerini terk edip duruyordu ama ikimizle de evlenmek için yeterince süre birlikte kalmıyordu."

"Bu biraz tuhaf."

"Hem..." diyor, gülüyor. "...teknik olarak ikimiz de hâlâ onunla nişanlıyız."

"Onun sürekli kafasını karıştırdın, bizim mutlu olmamıza izin vermedin..." Bunu büyük bir kızgınlıkla söylüyor. "Onu hep süslü sözlerin ve pastalarınla kandırdın."

Bir anda senin hâlâ burada olduğunu fark ediyor, sessizleşiyor ve başka yöne dönüyor.

"Önce seçeneklerini tartmanın bir sakıncası yok."

"Kadınlar işte, değil mi?"

"Yani ikiniz de tanıyor muydunuz onu?"

"Tanıyorduk, evet..." Dost canlısı suratı neşeleniyor. "Bütün hayatımız boyunca aynı sokakta yaşadık, iki ev uzakta. Dört yaşından beri üçümüz çok iyi arkadaştık."