"Ha... Affedersiniz, memur bey... Ne istiyorsunuz?"

"Ha... Affedersiniz, memur bey... Ne istiyorsunuz?"

"Şimdilik güle güle." (Bitir.)

"Yapmam demiştim ama sana yeni bir boule buldum." (Topu göster.)

Gaston somurtarak gülleye bakıyor. Birkaç saniye geçiyor. Sonra konuşmaya başlıyor: "Artık çok geç, memur bey... Çok geç kaldınız. René yok artık."

"Hıyar herif bütün o mermileri, kılıçları ve patlamaları atlatıp bir kalp krizinden gitti..." Derinden iç çekiyor. "İronik, değil mi... Kendi huysuz kalbi bile ona dayanamadı."

"Sizde kalsın, gerçek bir boule değil zaten." Elini sallayarak reddediyor. "Ayrıca artık bir anlamı yok. Martinaise'de pétanque oynayan başka kimseyi görmedim."

Bir daha asla pétanque oynamayacak.

"Söylesene, ölü adam hakkında ne biliyorsun?"

"Ih... Her şeyi, açıkçası. Onu büyük ihtimalle herkesten..." Duraksıyor, bir şeyin farkına varıyor. "Siz ağaçtaki çay fincanından bahsediyordunuz, değil mi? Onun hakkında hiçbir şey bilmiyorum."

Çay fincanı mı? Ha, seramik zırhtan dolayı. Mantıklı.

"Leziz görünüyor." (Sandviçe işaret et.) "Bir ısırık alabilir miyim?"

"Üzgünüm memur bey ama ben yemek paylaşmam," deyip hemen ekliyor: "Kişisel bir şey değil, sadece bir prensip."

Aniden ne kadar aç olduğunu fark ediyorsun. En son yediğin yemek... kim bilir ne zamandı.

Milyarlarca yıl önce. Muhtemelen sen daha çocuktun.

Sandviç bir aşçılık harikası gibi görünüyor, iyi yapılmış ve malzemesi bol. Yapan kesinlikle bu işten anlıyor.

Öne çıkan kocaman jambon diliminin dışında alttan bir domatesin kenarını görüyorsun. Bir de... mayonez mi o?

"Hadi be, bir tanecik ısırık alsam?"

"İnanın bana memur bey, size yardımcı olmak isterdim. Ama kan şekerimi dengede tutmak için bu sandviçe ihtiyacım var." Kıvranıyor, gözlerini kaçırıyor. "Benim yaşımda böyle şeylere dikkat etmek gerekiyor."

Onu zar zor duyuyorsun. Sandviçten yükselen turşunun sarımsaklı tereyağıyla uyumlu kokusu ve marine edilmiş soğanın hoş kokusu aklında tek bir düşünceyi bırakıyor; buna sahip olmalısın.

Ama sonra bir şey fark ediyorsun... Çakal herif bütün sandviçi ballı hardala bulamış. Büyük şımarıklık. Ama leziz.

"Lütfen, arkadaşım, paylaşalım işte."

"SİKTİR GİT, benim bu!" Adam sandviçi sertçe çekiyor, kendi hareketinden hemen irkiliyor.

René'nin gözlerinde bir anlık saygının parıltısı beliriyor.

"Üzgünüm, memur bey, özür dilerim. Kötü bir anlamda söylememiştim," dikkatle devam ediyor. "Ama bu sandviç benim, paylaşmayacağım."

...ve gitti.

"Muhalifler ülkemizin ırzına geçmeye geldiğinde saklanır ama sandviçinden bir ısırık almaya çalışırsın aslan mı kesilir? Gerçekten özel çeşit bir haşeresin Gaston."

"Beni dinlemiyorsun, kardeşim. O sandviçe ihtiyacım var!"

"Peki... O kadar da aç değilim zaten."

"Ah, iyi, çok iyi." Gözle görülür bir şekilde rahatlıyor. "Öyleyse başka işleriniz olmalı."

"Götlük yapma Gaston, herkese yetecek kadar var."

"Tek prensibin bu zaten."

"René ile ilgili birkaç soru daha sormak istiyorum, sakıncası var mı?"

"Evet?" başını kaldırıyor. "René diyordunuz?"

"Başın sağ olsun." (Sonuçlandır.)

"Evet." Teğmen başını sallıyor. "Başınız sağ olsun."

"Yapacak bir şey yok, hayatın bir parçası işte," diye mırıldanıyor, söylenenleri doğru düzgün dinlemiyor. "Ama birini 79 yıl tanıdıktan sonra bir gün gitmesi..."

Anlaşmazlıklarına rağmen bu adamlar birbirlerinin hayatlarının önemli birer parçalarıydı ve artık biri olmayınca diğeri... kaybolmuş hissediyor.

"Bilmiyorum artık... Hiçbir şey bilemiyorum." Yavaşça kafasını sallıyor, sonra senin varlığını hatırlıyor. "Ama siz... Size bir şey mi lazımdı?"

"O kadar kötü müydü gerçekten?"

"Tekrar ediyorum, tam bir puşttu." Bakışlarını kratere çeviriyor. "Eski ordu arkadaşları bile onu istemiyordu. Yaşlı bir yılan gibiydi."

"Onun çevresinde bulunmaya katlanabilen sadece Jeannie ve bendim..." Duraksıyor. "Biz daha çocukken onda bir şey görmüştü ve..."

Sesi titriyor. "...ve bu gördüğünü asla unutmadı. Ben de dünyadaki en güzel canlı onu sevebiliyorsa, onda tutunmaya değecek bir şey olduğuna inandım..."

"Tam olarak nasıl öldü?"

"Küçük öfkeli kalbi sonunda pes etti." İç geçiriyor. "Liman işçileri onu bu sabah bekçi kulübesinde buldu. Daha bir hafta çalışması gerekmiyordu bile ama ne kadar güçlü olduğunu kanıtlayacaktı illa..."

Bir saniye... Kendine bakabileceğini ve bağışa ihtiyacı olmadığını kanıtlamak için kendini mi zorladı?

"Herhâlde eve gitmek üzereydi. Liman işçileri onu sivil kıyafetleriyle buldular, sizin... eh... el koyduğunuz kakadu üniformasıyla değil."

"Bazen onu yalnızca beni uyuz etmek için giydiğini düşünürdüm." Gaston hüzünlü bir şekilde gülümsüyor. "Ama son gülen ben oldum. O olmadan gömülecek."

"İşiyle ilgili konuşmamız onu bunu yapmaya zorlamış mıdır sence?"

"Hayır," diye hızlıca yanıtlıyor. "René Revachol'daki en inatçı adamdı. Sizin ve benim söyleyebileceğimiz hiçbir şey onu bir şey yapmaya zorlayamazdı. Sarsılmaz bir adamdı."

Şüpheleri var ama şu anda hayatına devam edip bunu düşünmek istemiyor.

"Ya hep ya hiç, bunun ortası yok," demiştin René'ye. Belki de tamamen sarsılmaz değildi.

"Bence de ironik ama sana başka bir şey sormak istiyorum."

"Elimden gelirse memnuniyetle yardımcı olurum, memur bey," diye yanıtlıyor, sesi yorgun ve titriyor.

Bu demek oluyor ki üniforma hâlâ bekçi kulübesinde olabilir, eğer gerçekten kendini Revachol'a adamak istiyorsan bunu aklında tut.

"Herhâlde eve gitmek üzereydi. Çünkü liman işçileri onu bulduğunda üstünde sivil kıyafetleri varmış, o hep giydiğini gördüğüm kakadu üniforması değil."

Hâlâ kendine bakabileceğini kanıtlamak zorunda hissetmiş olabilir mi? Bağışa ihtiyacı olmadığını?

"Yazık, ona zamanı nasıl geri döndüreceğimi soramadım."

"Çok yazık..." Yaşlı adam başıyla onaylıyor, gözleri hâlâ yere bakıyor. Söylediklerini pek dinlemiyor.

Bu adamdan bir şey öğrenemezsin. Eğer karabinalı ihtiyar asker bir şey biliyor olsaydı bile, bildikleri onunla gömülmüştür.

Önemli değil, yalnızca ufak bir aksaklık. Movere tempore, şövalye. Azmi sağlam olana hiçbir yol aşılmaz değildir. Hareketi sürdürmek gerekli.