Konuşma · RENÉ ARNOUX

"Evet..." diyerek başıyla onaylıyor. "Buradaki arazi, tanıdık bir oyun için ilginç bir çeşit sunuyor."

"Burada bir deprem mi oldu?"

"Hayır," diye yanıtlıyor, bakışları koyu dolanıyor. "Ağır top ateşi sonucunda oldu."

Ağır top ateşi mi dedin? En iyi top ateşi çeşidi. Çok ilginç.

"Tamam, top ateşinin oluşturduğu bir krater ama neden?"

"Ne neden?"

"Neden ağır toplar kullanılmıştı?"

"Çünkü komüncüler ülkeni ele geçirip yüce liderlerini infaz ettiğinde ve başkentini bir mezbahaya çevirdiğinde böyle olur. Evini temizlemek için ağır mühimmat kullanırsın."

"Peki sen onlara karşı top ateşi kullandın mı?"

"Ne yazık ki hayır. Onlara diz çöktürenler yabancılardı. Biz yiğitçe savaştık. Fazla yiğitçe. O kadar yiğitçe savaştık ki perişan olduk," diye ekliyor, elindeki boule'u sıkıyor.

"Kalleşçe savaşmalıydık. İntiharcı seks tarikatı propagandaları ve sırtına şarapnel bombası bağlamış çılgın anarşist kadınlar ile yaptıkları gibi. Ama bunu yapmadık. Yeterli kalibreye de sahip değildik. Tanrı onu kutsasın ama hükümdarın silahları yeterince büyük değildi."

Muhtemelen mevzu bundan biraz daha karışıktı.

(Etrafına bak.) "Anladım. Ben de burayı bombalardım."

Koya doğru işaret ederek "Bu kahrolası yer kıyı başıydı, evlat," diyor. "Burayı beğenmedikleri için bombalamadılar. Komünistleri önce yıpratmaları gerekiyordu."

"Kıyı başı mı?"

Kafasıyla onaylayarak "Evet," diyor, seni küçümser bir bakışla inceliyor. "Revachol'u geri almak için ordu tarafından düzenlenmiş yüzergezer çıkarma."

Tarih bilgisinden yoksun olmanı rahatsız edici buluyor. Yeni nesillerdeki zekâ gerilemesinin bir işareti gibi görüyor.

"Martinaise, 08'de Ölüm Vuruşu Harekâtı sırasında kullanılan Revachol'daki üç üsten biriydi. Diğer ikisi ise Stella Maris ve Delta'ydı." Kuzeydoğuya doğru işaret ediyor.

Düşünceli bir şekilde başınla onayla ve bakışını kuzeydoğuya çevir.

"Buralar kanlı topraklardır, zamanında Koalisyon buraya ayak bastı ve o kuduz köpekleri temizledi. Büyük ihtimalle," diyor yerdeki toprağa bakarak, "onların ezilmiş cesetlerinin üstünde pétanque oynuyoruz."

"Kanlı topraklar..." Diğeri başını sallıyor. "İhtiyar René'yi iyice gaza getirdiniz. Zaten yeterince kızgın değilmiş gibi..."

"Bir saniye, Koalisyon mu?"

"Hıhı," diye hırıldıyor. "Beni yanlış anlama, memur bey. O yabancı itlerden nefret ediyorum. Ama düşmanımın düşmanı derler ya... Onlar en azından kötünün iyisi."

"Aslında ben bunların hepsini zaten biliyorum. Yalnızca sen de biliyor musun öğrenmek istedim."

"Herhâlde ulan, biliyorum! Taarruza kalkmadan önce bu şehre cehennem ateşi yağdırdılar. İşe de yaradı." Gözlerinde tuhaf bir parıltı var.

Bu radikal yaklaşımı onaylıyor. Bunun gerekli olduğunu biliyor.

"Şehrin geri kalanı temizlendi ama Martinaise'i bir anıt olarak sakladılar." Yüzüne karanlık bir gölge çöküyor. "Şimdi ise aslında sendika sosyalistleri tarafından yönetiliyor."

"Bu kendi suçun ama," diye belirtiyor neşeli adam. "Sen, biz, Koalisyon, Revachol, kimi suçlamak istersen artık. Başladıkları işi bitirmediler. Parti resmî olarak hiç teslim olmadı. Elbette hâlâ hatırları sayılıyor."

"Masadaki taşları dahi anlamaya yaklaşamıyorsun, bırak olayların iç yüzünü tümüyle..." Cümlesini yarıda kesip sana dönüyor. "Sen ne düşünüyorsun?"

Düşünen adamların bu konularda fikirleri olur. Bir fikir belirt.

"Komünistler paranın nasıl işlediğini anlamıyorlar."

"Evet, anlamıyorlar. Ama Koalisyon'a kalmasına üzülüyorum. Sekiz yıl boyunca kudurmuş komünistlerle savaştıktan, dağlarda karnımı doyurmak için kedi pişirdikten ve sidik içtikten sonra..." Derin bir nefes alıyor.

"Hakiki, onurlu Kral Guillaume'un Revachol'a dönmesini veya o soytarı Frissel'in mezarından kalkıp bize liderlik yapmasını tercih ederdim ben. Ne yazık ki olaylar o şekilde gelişmedi."

Bu kraliyet kısmının heybetli başarısızlığı onun zoruna gidiyor.

"Onun yerine bu dünyadaki doğru, kutsal ve güzel olan her şey ortadan kaldırıldı ve şimdi diş macunu reklamlı neon tabelalar her yeri süslüyor. Yabancıların etkisiyle çer çöp satılıyor ve gerzek müzikler radyolarda çalıyor," diyerek iç geçiriyor.

"Komünistlerin istediği de buydu. Başından beri planları buydu. Hükümdarlığın saltanatının yerine bunu getirmek istiyorlardı."

"Kimdi bu Frissel?"

"Kahrolası Frissel; o bizim koruyamadığımız kraldı. Karabinalı askerler krala... ve krallığa sahip çıkamadılar." İhtiyar gazi sessizleşip göğsünü ovalıyor. "Oldukça umumi bir infazda hoi polloi'un ellerinde can verdi."

Bunu söylerken eğilip kambur duruyor. Daha küçükmüş gibi görünmesine sebep oluyor, kralı öfkeli kalabalığın eline bıraktıklarını itiraf ediyormuşçasına.

"Guillaume'dan bahsetmiştin."

"Hem soyuyla hem aklıyla gerçek bir kral. Revachol'un Frissel'den önceki lideri. O başta olsa daha iyi olurdu ama kahrolası komünistler onu sürgün ettiler."

Bir saniye, Joyce'un dediğine göre Guillaume kaçmıştı ve onun yerine yeğeni Frissel'i vurmuşlardı.

"Guillaume'u komünistler sürmedi. İşler sarpa sarınca kendisi terk etti ve olayı başına yıkmak için ardında Frissel'i bıraktı."

"Bu komüncü propagandası! Guillaume asla öyle bir şey yapmazdı. O LE LION'dur."

İhtiyarın aklında hakikatin bu olduğu hakkında en ufak bir şüphe yok.

Sürgün mü? Joyce'un dediğine göre Guillaume kaçmıştı ve onun yerine yeğeni Frissel'i vurmuşlardı.

"Ha, peki."

"Başka?"

İhtiyarın düşünce şeklinde bir çeşit kendini kandırma var. Guillaume onu terk etmiş de o kabullenmek istemiyormuş gibi.

"Hımm... Peki bir hükümdar tam olarak nedir?" (Sonuçlandır.)

"Hükümdar kraldır. Herkes çoktan unuttu mu bunu?" Sonra yavaşça başını sallayıp kendi kendine "Çoktan unuttular elbet," diyor.

Yakında her şeyi unutacaklar. Onu da... Şimdi de hüzün yerine öfkeyi tercih ediyor.

"Seninle konuşmak beyhude. O zamanlarda sen hâlâ babanın taşaklarındaydın. Biz o oksijen israflarına karşı son direnişimizi yaptığımız ve atlarımızı dosdoğru mermilerin üstüne sürdüğümüz zamanlarda."

Otomatik silahlara karşı son derece yanlış bir strateji. Sakın sen de aynı hatayı yapma.

İşte aradığımız adam! Savaştan ve eski günlerden bahsetme şekli... Tam bir Kraliyet Askeri. Zamanı nasıl geri döndürebileceğimizi sor ona!

"III. Filippe'in bütün bunlarla ne ilgisi var?" (Anıtı işaret et.)

Gazi, "Yok," diye sertçe yanıtlıyor. "O mesele 100 yıl önceydi. Artık hiçbir şeyle alakası yok."

İçinde bir hareket hissediyorsun. Âdeta bir şey çekiştiriyormuş gibi.

"Koalisyon oldukça başarılı görünüyor aslında."

"Hayır, başarılı falan değiller. Ve onlara kalmasına üzülüyorum. Sekiz yıl boyunca o çakallarla savaştıktan, dağlarda karnımı doyurmak için kedi pişirdikten ve sidik içtikten sonra..." Derin bir nefes alıyor.