Konuşma · VİTRAY CAM

Hümanizmin annesi, karşında duruyor. Yekpare cam üzerine yapılmış, kıymetli ve karmaşık bir balmumu tablo. Gövdesi boyunca bir çatlak uzanıyor, oval suratlı ve üzgün.

Çatlak camı zihninde tamamla.

Cam kırıklarından oluşan yapboz parçaları, gözünün önünde yerlerine yerleşiyor: Vitray camı hayalinde tamamlıyorsun. Kırılmadan önce, genç kadının aşağısında yaşlı bir kadın varmış. İkisinin de altında ise bir metin, bir laytmotif var.

"Teğmen, burada şöyle yazıyormuş: Yaşamdan sonra, ölüm; ölümden sonra..."

"...tekrar yaşam," diyerek başıyla onaylıyor. "Dünyadan sonra, pus; pustan sonra, tekrar dünya."

"Bu yüceltme, Doloresçi kutsiyette yaygın görülür. İlk yıllarda RHM'nin sloganı olarak bile kullanılmıştı. Fakat artık kullanılmıyor."

"Neden?"

"En‑Merkezciler'le yakından alakalı bir slogan kullanmak itaatkârlık gibi görüldü. Zaten yalakalık şüphelisiydik. Bu cümle ayrıca... fazla feminen görüldü. Maçoluk meselesiydi."

"RHM'nin sloganı şimdi ne?"

"Adalet, Birlik, Sağduyu, Kuvvet."

"Kıyak."

"Çok." Teğmen başıyla onaylıyor.

"Diğerini daha çok sevdim."

"Ben de."

"Bunu beğendim. İb*elere korku salıyor."

"Acımasız ve aptalsınız." Sesi buz gibi soğuk.

Kilisede sessizlik hâkim. Öyle olmasını istiyor.

"Pek feminen değil."

"Hiç değil."

Bu mozaiği ne kırmış?

Bilinmiyor.

Teğmenin söz ettiği baskın sırasında olmuş olabilir mi? Ya da kıracak bir şey arayan holiganların işidir.

Otomobil? Mermi? Biri cama mı düşmüş? Ya da kıracak bir şey arayan holiganların işidir.

Slogan ne? Ne yazıyor?

Kadınların aşağısında, parıltılı gotik harflerle: APRÈS LA VIE, MORT; APRÈS LA MORT, LA VIE DE NOUVEAU.

Sol tarafta ise: APRÈS LE MONDE, LE GRIS; APRÈS LE GRIS, LE MONDE DE NOUVEAU.

YAŞAMDAN SONRA, ÖLÜM; ÖLÜMDEN SONRA, TEKRAR YAŞAM. DÜNYADAN SONRA, PUS; PUSTAN SONRA, TEKRAR DÜNYA. Bu, hümanizmin büyük laytmotifi. Bu isolanın, yani Insulinde'nin keşfinin, insan algısındaki etkisinin bir özeti. Ölümden sonra yaşamı bulmaya benzer muazzam bir değişim...

Bu kelimeler, filaman belleğin parolası olabilir mi?

Geri çekil.

Hümanizmin annesi, karşında duruyor. Çatlak cam üzerinde, balmumundan bir tablo. İfadesinde hiçbir şey değişmemiş.

Şu yaşlıca kadın kim?

Tahtındaki armada Kâşif Irene yazılı. Kalın kenarlı gözlükler takan, bir elinde altın reichsapfel, diğerindeyse asa tutarken resmedilmiş. Abide Hazretleri Dei'in danışmanlık yaptığı kraliçe bu. O ise yukarıda tastamam.

Bilge adamlar, halk adamları ve müritlerden oluşan ufak figürler, ayaklarının önünde durmak üzere basamakları çıkıyor. Gizli servis mensupları olan Nişangârlar, onu koruyan bir sıra hâlinde duruyor. Bu eseri bütün bu baş döndürücü ayrıntılarıyla ortaya çıkarmak yıllar almış olmalı.

Çatlakların karanlıktaki ışıltısından başka bir şey yok. Burada bir yazı varmış galiba ama okuyamıyorsun.

Çatlaklar karanlıkta parıldıyor. Kadın figürünü ikiye yaran çatlağın kenarlarında ufak ışık incileri görüyorsun. Orada bir şey yazılıymış... Kırık harflerin kalıntıları, boşluğun kenarında sıralanıyor. Ne yazılı olduğunu bilmiyorsun.

"Kim, sen Doloresçi misin?"

"Evet. Hepimiz öyleyiz. Onun adı, cismi ve hükümdarlığı hümanizmle eş anlamlı. Uyguladığımız kanunların kökeni Doloresçi."

"Spiritüel biri olduğunu düşünmemiştim."

"Spiritüel değil. Yapısal bir konu. Doloresçi sistem, inanç talep etmez. Yalnızca uygunluk talep eder."

"Hmm..." (Önce çeneni ovuştur.)

Kadın sessizce bakıyor, esrarengiz bir gülümsemesi var.

"Onu sevmedim. Çekip giden birine benziyor."

"Ne demek istediğinizi hiç anlamadım. Epeydir burada duruyoruz. Etrafa bakalım ya da çıkalım."

"Dolores Dei bu."

"Köydeki yaşlı kadın haklıymış..." Etrafına bakıyor. "Burası, Martinaise'deki Dolores İnsaniyet Kilisesi olmalı. Bazı kaynaklara göre de Küçük Ahşap Kilise..."

"Burayı biliyor musun?"

"Az bilinen bir yer, bulması kolay değil. Çoğu haritada yanlış yerde..." Sesini alçaltıyor. "Revachol'un kurulmasından kısa süre sonra, 300 yıl kadar önce ilk kuşak yerleşimciler tarafından inşa edilmiş."

Ayak basılmadık bir takımadanın kıyısında, daha önce yalnızca hayvanların dolaştığı bir yerde. Yabani sazlıkların arasında.

"Oki doki."

"Oki dudu." Kocaman yapının sessizliğinde fısıldıyor.

Bir tutam absürtlük demek! Âlâ!

"Başka ne biliyorsun?"

"Kıyıda eskiden yedi ahşap kilise varmış. Bunlara 'Les Sept Soeurs' yani Yedi Kız Kardeş deniyor. Geriye bir tane kalmış. Diğerleri ya Devrim sırasında yakılmış ya da inşaat malzemesi olmuş."

"Burada saygılı olmalıyız, gerçi bina terk edilmişe benziyor. Fitneciyi zaten bulduk. Burada başka ne işimiz olabilir bilmiyorum..." Etrafına bakıyor.

Saygılı mı? Teğmen, Doloresçi mi?

İşte yine geldi. Ufak bir suçluluk sancısı. Burada ne olduğunu ona sorma zamanı.

"Tiago kilisenin polis baskınından sonra terk edildiğini söylemişti. O konuda bir şey biliyor musun?"

"Evet." Biraz duruyor, sonra devam ediyor. "Oldukça kötü bir baskın olduğunu duymuştum. Her yere ateş edilmiş."

"Bunlar yaşandığında o adam gerçekten burada idiyse olanları hatırlamıyor olması hepimiz için daha iyi."

"Baskını kim düzenledi?"