Rozmowa · Joyce Messier

„Naprawdę?”

„Oczywiście, że nie. Evrart jest skorumpowany w sposób fantastyczny. Nie zdziwiłabym się, gdyby w jego żyłach zamiast krwi płynęła gęsta, lepka maź”.

Gdybyś dźgnął go czymś ostrym, mógłbyś zobaczyć, jak cieknie. Może nożem? Nie, rapierem!

„Tak, to cały Evrart”.

„To najbardziej przeżarty korupcją osobnik, jakiego w życiu spotkałam. A cała moja praca polega na obcowaniu z takimi ludźmi. Jeśli szukać gdzieś człowieka równie sprzedajnego i niereformowalnie nepotycznego, trzeba by się udać do jego brata bliźniaka, Edgara”.

„Pamiętam, że coś słyszałem o tym Edgarze”.

„Widział go pan?”

„Wolałbym, żeby powiedziała mi pani coś innego”.

„Nie”.

„Edgar to wierna kopia swego brata, a różni ich tylko leniwe oko. Do tego mówi dokładnie tak jak Evrart. Kiedy kończy się kadencja jednego, zastępuje go drugi”.

„W ten sposób obchodzą ograniczenie dotyczące czasu sprawowania urzędu. Takim małym trikiem z podmianą. Bóg jeden raczy wiedzieć, ile środków swych pracowników sprzeniewierzyli, pełniąc swoją funkcję”.

„A co pani sądzi o samym związku, pomijając braci Claire?”

„Związek Débardeurów był niegdyś całkiem normalnie funkcjonującą instytucją. Tak było jeszcze dwadzieścia lat temu. Założenie go po wprowadzeniu Ustawy o sytuacji nadzwyczajnej nie mogło być łatwe, ale zdołali to zrobić, a to zasługuje na szacunek”.

„Praca zorganizowana w najlepszym wydaniu, jak to mówią. Potem coś wydarzyło się podczas wyboru lokalnych władz. Pojawili się bracia Claire, którzy przekształcili Związek w... jak by to określić...” – przez chwilę szuka właściwego wyrażenia.

„W mafię” – stwierdza zwięźle porucznik. „Débardeurowie to przestępczy syndykat. To smutne, ale jesteśmy zmuszeni z nimi współpracować”.

„Pokrzepiająca szczerość, poruczniku” – kiwa głową. „Firma podejmowała próby złagodzenia napięć, ale obawiam się, że nasze ustępstwa jedynie ośmieliły dodatkowo Evrarta i jego brata”. Odwraca się do ciebie:

„A co pan sądzi, inspektorze? Jeśli mogę spytać. Widzi pan, jestem ciekawska i gadatliwa z natury” – wyjaśnia. „Określiłby pan Związek Débardeurów jako...”

„Wielką pijawkę wysysającą z Revacholu życie”.

„Albo mafię” – kiwa głową. „Niestety, Wild Pines współpracowało z tym w gruncie rzeczy syndykatem przestępczym przez dwie dekady. Jak hojnie nie karmić wilka, on zawsze będzie głodny”.

„Wolę nie wyrabiać sobie zdania na takie tematy”.

„Oczywiście, rozumiem”.

„Coś w rodzaju socjalistycznej mafii”.

„Dziękuję za tę szczerość” – kiwa głową. „Niestety, Wild Pines współpracowało z tym w gruncie rzeczy syndykatem przestępczym przez dwie dekady. Jak hojnie nie karmić wilka, on zawsze będzie głodny”.

„Skuteczne narzędzie walki o prawa miejscowych robotników”.

„Dlaczego pan tak sądzi?” – jej głos jest spokojny i wyczuwasz w nim jedynie ciekawość.

To, co nazywa korupcją, jest tylko zwykłą kategorią estetyczną.

„To wszystko dobrzy robotnicy. Nie można ich winić za odrobinę korupcji”.

„Ha!” – odrzuca włosy do tyłu. „Prawdziwy człowiek lewej strony. O czym jeszcze mogę panu opowiedzieć?”

„Evrart, ludzka pijawka, Miarogłowy – Związek wydaje się być zbieraniną nie lada indywiduów. Podoba mi się to”. (Puść jej oko).

„No cóż...” – omiata wzrokiem zatokę, próbując znaleźć właściwe słowa. „Można i tak na to spojrzeć – to ciekawy kolaż osobowości, nawet jeśli odrażający. Ale dość już o Evrarcie. Co jeszcze mogę dla pana zrobić?”

„Zdaje się, że są wszechrevacholscy. Ja też lubię wszechrevacholskość. A resztę niech diabli biorą”.

„Ha!” – wydaje z siebie głośny rechot. „Trafnie się pan podsumował. Wszechrevacholski. Ale dość już o Evrarcie. Co jeszcze chciałby pan ode mnie usłyszeć?”

„Rozmowy w kategoriach estetyki to przywilej klasy wyższej. Z tego, co widziałem, większość ludzi próbuje po prostu przeżyć”.

„Celny przytyk” – po tych słowach milknie na chwilę. Kurze łapki biegnące od linii jej oczu pogłębiają się. Spogląda na miasto za tobą, a potem na zatokę. „Ale dość już o Evrarcie. Co jeszcze mogę dla pana zrobić?”

„Wróćmy do tematu strajku”.

„Zaraz, ich jest dwóch?”

„Tak. Edgar to wierna kopia swego brata, a różni ich tylko leniwe oko. Do tego mówi dokładnie tak jak Evrart. Kiedy kończy się kadencja jednego, zastępuje go drugi”.

„Jest aż taki straszny?”

„Evrart jest bohaterem ruchu robotniczego”.

„Nie może być aż taki straszny”.

„Nie jest aż tak zły”.

„Brzmi pani, jakby chciała pani dźgnąć go zaraz rapierem”.

„Skądże znowu! Dogadujemy się koncertowo... Chociaż wizja czarnej melasy spływającej po jego wielkim podbródku wydaje mi się jakoś tak niewytłumaczalnie pociągająca...” – przerywa i uśmiecha się.

Nic nie mów.

„Naprawdę tak pani nie uważa, prawda?”

„Jakie są ich żądania?”

„Wszędzie można znaleźć ich ulotki i banery... Jak to szło? A, już wiem...”

„KAŻDY PRACOWNIK – CZŁONEK RADY NADZORCZEJ!”.

Większość robotników nie wie pewnie, co to znaczy.

„Zdaje się, że nie mają zielonego pojęcia o interesach”.

„Bronią się trochę hasłem ŻĄDAJ DEMOKRACJI, dość powściągliwym w porównaniu z KAŻDY PRACOWNIK – CZŁONEK RADY NADZORCZEJ”.

„Większość z nich pewnie nie wie nawet, co to znaczy”.

„Na szczęście to wyjaśnili. Gdy Grupa Wild Pines podejmuje jakąś decyzję – jakąkolwiek – potrzebne są podpisy wszystkich 2200 pracowników terminalu w Martinaise”.

„Żeby miał pan pełny obraz sytuacji: to tylko jeden z dwudziestu dwóch terminali będących własnością Wild Pines. W zasadzie są więc oni nie tylko królami firmy, ale także 72 000 jej pracowników”.

To z pewnością gambit otwierający.

„Robotnicy nie mogą być królami. Królem jest król”.

„Może i tak. Nie mnie decydować, kto jest królem. Tak czy inaczej, nie jest to piękny początek negocjacji”.

„Co zamierza pani zrobić?” (Przejdź dalej).

„Nie jestem pewna. Zakładałam naturalnie, że to ich pozycja wyjściowa, wyrachowana taktyka na granicy szyderstwa. Ale po niej nie nastąpiło nic, jedynie powtarzane w kółko to samo pozbawione sensu hasło...”

„A teraz dowiaduję się, że dochodzi do jakichś linczów. Na tyłach Whirling-in-Rags... to jest katastrofa, inaczej się tego nazwać nie da”.