Rozmowa · Joyce Messier

„To właśnie te dobre małpiszony”.

„Nie jestem przekonana...” – zwraca się ku północy, w stronę zbombardowanych budynków wzniesionych wzdłuż wybrzeża, i wzdryga się lekko.

Nie. Małe małpiszony robią, co mogą, aby stać się lepszymi. To nie ich wina.

Zmiana zajmuje małpiszonom sporo czasu. I pracy. Może to, co się tu wydarzyło, było elementem tego czasu. Tej pracy też.

Małpiszony nigdy się nie zmienią. Wszystkie są podłe. Koniec dyskusji.

„Kto otrzymał prawa do minerałów?”

„Prawa do minerałów przypadły liberałom” – spogląda w niebo, a potem w głąb lądu, na walące się miasto. „Mówiąc »prawa do minerałów«, mam na myśli wszystko”.

„Jak liberałowie to wszystko wygrali?”

„Nie tyle wygrali, co przetrwali. Kiedy wojna dobiegła końca, to my pozostaliśmy na placu boju – cała reszta skończyła z kulą w głowie, jak pan już zresztą wie”.

„My”. Jest jedną z nich. Oczywiście.

„Skoro wszyscy zostali zastrzeleni, to komu można było się właściwie poddać?”

„Obcej interwencji – Koalicji. Ci ludzie naprawdę przejęli prawa do minerałów”.

„Kim jest Koalicja?”

„Koalicja Narodów: Graad, Mesque, Wesper, Messyna, Oranje i Sur-La-Clef – zbrojeniowe centrum świata. Wylądowali tu i zakończyli rewolucję. To było rozwiązanie moralistyczne”.

W jej głosie pobrzmiewa gorycz kiełznana zrozumieniem. Jest nastawiona do sprawy krytycznie, lecz ją rozumie.

„Moralistyczne?”

„Moraliści wierzą w zachowanie istniejącego porządku rzeczy. Wierzą w prawa do minerałów, a nie w strzelanie ludziom w głowę...”

„A w każdym razie nie w taki sposób i w takim zakresie jak inni. Teraz to oni są tymczasowymi władcami Revacholu o przedłużonej kadencji – Rządem Koalicyjnym”.

Władcy Revacholu i świata. Bardzo silna grupa.

„To ich Strefa Kontroli. Określają kompetencje MOR-u za pomocą okruchów prawa, które to prawo sami wcześniej zabrali. Teoretycznie więc również pan jest moralistą”.

Kolorem moralizmu jest niebieski. Oficjalnym mottem Moralinternu, Międzynarodówki Moralistycznej, jest: „Niebieska niezapominajka, fragment nieba”. Nieoficjalnym zaś: „Przez moment była nadzieja”.

„Nie wydaje mi się, żebym był moralistą, proszę pani”.

„Oczywiście” – mierzy cię wzrokiem. „W pańskiej profesji niełatwo być umiarkowanym wobec strzelania ludziom w głowę”.

Pif-paf! Cel-pal!

„Pif-paf! Cel-pal!”

„Streścił pan właśnie historię świata” – potwierdza ruchem głowy.

(Wyciągnij swoje pistolety z palców). „Pif-paf! Cel-pal!”

„Nie tylko teoretycznie – praktycznie również. Podoba mi się to, co o nich słyszałem”.

„Wierny człowiek środka” – kiwa głową. „Rzadki gatunek. Dobrze, że ktoś zachowuje umiarkowane podejście wobec strzelania ludziom w głowę – w pana profesji, mam na myśli”.

„Jeśli polega to na wybieraniu zawsze tej opcji, która nie zmusza do zaangażowania się w cokolwiek, to jasne, że nim jestem. Nie jestem też”.

„Niemalże rozczulająco moralistyczny punkt widzenia” – kłania się. „W pańskiej profesji niełatwo chyba zachować umiarkowane podejście do strzelania ludziom w głowę”.

„Zaraz. Mówiła pani przed chwilą, że liberałowie już wszystko sobie wzięli”.

„Liberałowie wzięli sobie wszystko, co nie było przytwierdzone do ziemi, a Koalicja wzięła sobie tę ziemię” – gumowa podeszwa jej buta z impetem uderza o podłoże. „Ocean, prawa i ludzi”.

„Dobrze, a mówiąc liberałowie, ma pani na myśli...”

„Liberałowie to zwykle ludzie z klasy średniej, inspektorze. Albo potomkowie arystokracji. Beneficjenci przedrewolucyjnego porozumienia”.

„Część z nich była dość bogata, by trzymać się Konstytucji, stawiać na monarchię – duży błąd. Inni opowiedzieli się po stronie rewolucji, to tak zwani ultrowcy albo ultraliberałowie; ci poradzili sobie nie najgorzej”.

„Powiedziałaby pani, że byli jak banda małych małpiszonów piorących się na wielkiej kuli?”

„To oczywiste, mówimy tu o naprawdę konkretnym starciu. O prawdziwej międzygatunkowej konfrontacji”.

„A te małpy... były podłe?”

„Nie. Powiedziałabym, że małpy były neutralne” – patrzy na ciebie przenikliwym wzrokiem.

„Brzmi to, jakby były podłe”.

„Z drugiej jednak strony...” – zwraca się ku północy, w kierunku zbombardowanych budynków wzniesionych wzdłuż wybrzeża. „Może ma pan rację”.

„Niech będzie. Neutralne”.

„Z drugiej jednak strony...” – zwraca się ku północy, w kierunku zbombardowanych budynków wzniesionych wzdłuż wybrzeża, i wzdryga się lekko.

„Kiedy miała miejsce ta awantura?”

„Rewolucja Świtu Stulecia?” – uśmiecha się łobuzersko. „Proszę nie odpowiadać – to podchwytliwe pytanie”.

„Rewolucja rozpoczęła się w drugim roku na isoli graadzkiej, a w kulminacyjnym momencie był w nią zaangażowany niemal cały świat”.

„Kto to rozpoczął?”

„Nie kto, a co. Pandemia tzaraathu, niezwykle żarłocznej choroby prionowej, której nie zdołały opanować władze Graadu. Potem wkroczył Mazow, który obalił rząd”.

„I czego dokonał ten tzaraath?”

„Sprawił, że ludzie obalili swoje rządy”.

„O rany, naprawdę?”

„Oczywiście, że nie. To był wysoce zakaźny mikroorganizm niszczący tkankę mózgową. Właściwe przyczyny rewolucji miały charakter materialny. Pandemia była jedynie iskrą, która podpaliła lont”.

To był zabawny czas w historii człowieka. Odkryto tranzystory i muzykę rockową, ale nikt nie wiedział nic o prionach.

„Gdzie się potem rozprzestrzeniła?”

„Z Revacholu i Graadu? Niedaleko. Świat zdołał wypalić tę plagę. Rząd Mazowa obalono w ósmym roku, a Koalicja zdławiła revacholską Komunę dwa lata później. To był koniec”.

„Co przyszło potem?”

„No jak to – pan i ja, inspektorze” – rozpościera ramiona, a jej płaszcz łopocze na wietrze. „Nasze życie w Strefie Kontroli”.

Coś ci mówi, że jej i twoje życie nie są aż tak bardzo podobne. Może dlatego, że ona ma tę łódź, a ty... Krawat? Parę spodni?

„Czym jest Strefa Kontroli?”