Rozmowa · Dezerter

„Jego zadanie polegało na pilnowaniu, aby armia podlegała cywilnej kontroli – i postępowała zgodnie z ideologią komuny” – wyjaśnia łagodnym głosem porucznik.

„Komunizm naukowy!” – wykrzykuje nagle ożywiony staruszek w dresie. „Comissaire politique to rycerz filozof Rewolucji, człowiek przyszłości”.

Wybudzony z letargu obietnicą ideologii.

Był jak diakon, pasterz.

No serio?

No dobrze. To była lekka przesada z tym mistycyzmem...

„Czyli był pan kimś w rodzaju kapłana?”

„Nie...” – kręci głową. „Kimś wręcz przeciwnym. Człowiekiem przyszłości, a nie przeszłości”.

„Moja świnia zadała ci pytanie. Przestań mi tu odlatywać i gadaj mu o...” – chłopakowi nie udaje się dokończyć swojej wypowiedzi.

Odpowiedziałby, ale coś się z nim stało. Jakby ktoś przeciął nagle taśmę jego głosu...

„Rozumiem”.

„Tak jak ty należysz do Partii Moralistycznej...” – stwierdza, mierząc cię zmrużonymi oczami.

„Mam do pana kolejne, poważne pytanie”.

„Na tym świecie nie ma nic poważnego”. Spogląda na broń w twojej ręce: „To farsa”.

„Na tym świecie nie ma nic poważnego”. Spogląda na broń leżącą na ziemi: „To farsa”.

„Powiedział pan, że to pańska bezwarunkowa kapitulacja”.

„Należysz do MOR-u” – stwierdza, machając w twoim kierunku ręką. „Do hałastry wyznaczonej przez Koalicję do wymuszania burżuazyjnej moralności w Revacholu. Jesteś tak zwanym »porucznikiem podwójnym gefrajterem«...”

„Zgadza się. Należę do tych dobrych”.

„Mordercy...” – stwierdza, wpatrując się w węgle, a następnie w twoje oczy. „Należysz do MOR-u. Reprezentujesz Międzynarodówkę Moralistyczną – wroga ludzkości, który przejął to miasto. Ja jestem przedstawicielem ich przeciwnika: le Parti communiste d'Insulinde”.

„Zabierz mnie do nich jako jeńca wojennego. Złożyłem broń, nie mogę dłużej walczyć. Nie mam przełożonych, którzy mogliby zwolnić mnie ze służby – zasypaliście ich wszystkich buldożerami w masowych mogiłach za to, że próbowali uwolnić ludzkość...” – jego dłonie drżą, a ciałem wstrząsa atak kaszlu.

Rozbryzg krwi z jego ust na czarnej sadzy paleniska...

René, rojalista na wybrzeżu, mówił, że...

„Proszę mi wcześniej powiedzieć...”

„Co?” – pyta starzec, spoglądając w górę – białka jego oczu są bladożółte.

„Nigdy nie podpisałeś Revacholskiego Traktatu o Kapitulacji...”

„Podpisali to liberalni reakcjoniści – zdrajcy, którzy powinni byli zostać pogrzebani żywcem...” – robi wdech. „Uznaję jedynie Partię Komunistyczną”.

„Czy to po części dlatego spędził pan tu tyle lat? Ponieważ Partia się nie poddała?”

„Gdyby Partia się poddała, to nie byłaby Partią”.

„Rozumiem”.

„Nie sądzę” – stwierdza, wpatrując się w wygasłe ognisko. „Żyjesz ułudą. Słuchowiska radiowe, wyścigi, wyposażenie sportowe... Nic z tego nie jest prawdziwe”.

„To szaleństwo”.

„To wy jesteście szaleni” – stwierdza, wpatrując się w wygasłe ognisko. „Słuchowiska radiowe, wyścigi, wyposażenie sportowe... Nic z tego nie jest prawdziwe”.

„Honorowo”.

„Honor to feudalny atawizm” – stwierdza, spoglądając na wygasłe ognisko. „Moim motywem jest klasa”.

„I dlatego tkwi pan tu od czterdziestu trzech lat? Bo Partia się nie poddała?”

„Komunardzi podpisali Revacholski Traktat o Kapitulacji”.

„Nie jestem »wyznaczony przez Koalicję«. Próbuję po prostu pomagać ludziom”.

„Należysz do MOR-u” – powtarza, przeszywając cię lodowatym spojrzeniem. „Reprezentujesz Międzynarodówkę Moralistyczną – wroga ludzkości, który przejął to miasto. Ja jestem przedstawicielem ich przeciwnika: le Parti communiste d'Insulinde”.

„Egzekwujemy prawo. Nie pozwalamy tym zwierzętom zabijać się nawzajem”.

„Należysz do MOR-u” – powtarza, wpatrując się w węgle, a następnie w twoje oczy. „Reprezentujesz Międzynarodówkę Moralistyczną – wroga ludzkości, który przejął to miasto. Ja jestem przedstawicielem ich przeciwnika: le Parti communiste d'Insulinde”.

„Wiem, jak to wygląda. Ale mam tajny plan zmienienia MOR-u w mazowską jednostkę rewolucyjną”.

„Rockandrollowe pozerstwo...” – stwierdza, wpatrując się w węgle, a następnie w twoje oczy. „Należysz do MOR-u. Reprezentujesz Międzynarodówkę Moralistyczną – wroga ludzkości, który przejął to miasto. Ja jestem przedstawicielem ich przeciwnika: le Parti communiste d'Insulinde”.

„Należę do MOR-u. I na tym poprzestańmy”.

„Tak” – stwierdza i patrzy ci prosto w oczy. „Reprezentujesz Międzynarodówkę Moralistyczną – wroga ludzkości, który przejął to miasto. Ja jestem przedstawicielem ich przeciwnika: le Parti communiste d'Insulinde”.

„Należysz do MOR-u” – stwierdza, machając w twoim kierunku ręką. „Do hałastry wyznaczonej przez Koalicję do nadzorowania okupacji Revacholu. Jesteś tak zwanym »porucznikiem«...”

„Należysz do MOR-u” – stwierdza, machając w twoim kierunku ręką. „Do hałastry wyznaczonej przez Koalicję do wymuszania burżuazyjnej moralności w Revacholu”.

„Mówił pan, że uciekł pan z jednostki?”

„Miałem zaledwie szesnaście lat – piętnaście, gdy zgłosiłem się do służby. Miałem kryzys wiary...” – wyjaśnia i odchrząkuje. „I odwagi”.

„Chwilowy brak wiary?”

„Powiedzmy, że źle zrozumiałem historyczną rolę proletariatu i myślałem, iż mazowska myśl socjoekonomiczna jest zawodna. Przez sekundę zwątpiłem w nieredukowalne prawa materializmu historycznego”.

„Wystarczyła sekunda”.

„Na co?”

„Na to, by zawładnęła mną reakcja”.

„Tak. Każdy z nas ma w sobie małego, próbującego uciekać burżuja”.

Zdaje się nie reagować na twoje słowa. Tylko jego prawa brew porusza się nieznacznie.

Nie wierzy, że funkcjonariusz policji jest naprawdę rewolucjonistą.

„Kiedy miało to miejsce?” – pyta porucznik i odruchowo zerka na swój notatnik, ale po niego nie sięga.

Wciąż nie jest przekonany, czy jest bezpieczny. Ty też nie powinieneś być.

„13 maja ósmego roku – 44 lata temu” – odpowiada, spoglądając na północ. „Horyzont był czarny od statków powietrznych Koalicji. Spaliny z ich silników wznosiły się ku niebu i wyglądały jakby... jakby tworzyły chmury. Burzowe chmury. Gdy zaczęli strzelać, to było jak... mroczna magia”.

„Dosyć już. Kolejna sprawa...”