Rozmowa · Dezerter

„Lepiej, żeby przyszło. Ja też poświęciłem życie socjoekonomii Mazowa”.

„Strata czasu” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Historyczna szansa na rewolucję minęła. I już nie wróci. Jakkolwiek mocno bym się starał i cokolwiek bym robił”.

A więc dlatego jest dezerterem.

„Kto raz został dezerterem, będzie nim już zawsze”.

„Zrobiłem wszystko, co w ludzkiej mocy, aby to naprawić. Co ty zrobiłeś?”

„Chronimy ludzkie życie. Pomagamy ludziom przetrwać niezależnie od ideologicznej sytuacji. Dzień w dzień”.

„Przetrwać?” – starzec spluwa w wygasłe ognisko. „I po co?”

Nie mów tego.

„Co mogę zrobić?” – pyta staruszek, rozglądając się nagle zdezorientowany.

A co udało mu się zrobić? Może to wyznanie zmniejszy trochę jego brzemię...

To nie czas na to, żeby naciskać.

Staruszek rozgląda się nagle zdezorientowany. „Co mogę zrobić? Co pozostało do...”

„Co w takim razie pan zrobił?”

„Właśnie – co? Aby rozpocząć wszystko od nowa...” – porucznik podchodzi bliżej. „Dolewał pan oliwy do ognia?”

„Nie ma już ognia, do którego można by coś dolewać” – odpowiada, wpatrując się w przestrzeń za nim i mrugając swoimi czarnymi oczami. „Nic już nie pozostało – ze świata... z naszych snów”.

„Ja jestem tylko pogrążony w żałobie” – odpowiada, wpatrując się przez ciebie w dal. Po czym znowu mruga.

„Dziewczę Rewolucji?”

„Zawsze...”

„Dziewczę Narodu jest na to zbyt silne”.

„Nie – to wulgarny krytycyzm” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Obawiam się, że ono nie żyje”.

„Materialne podstawy powstania uległy erozji” – stwierdza, kiwając głową i mrugając swoimi czarnymi oczami. „Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Nic w historii nie jest pewne. Lecz rewolucja wciąż pozostaje możliwa”.

„Nie” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Ja już się nie ośmielam marzyć”.

„To dobrze” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

(Wskaż stały ląd). „Jestem stamtąd i zapewniam, że ludzie nic takiego nie planują”.

„Nie jestem głupcem” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Wiem, że materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość...”

„Kobiety zawsze będą zdradzać”.

„Kobiety są najbardziej podatne na wpływy burżuazyjnej moralności” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Byłem tam. To miasto jest jak beczka z prochem. Coś się może jeszcze wydarzyć”.

„Nie” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

(Pokręć głową). „Widziałem to na własne oczy. Kapitał jest zbyt potężny. Bogaci są świetnie zorganizowani”.

„Mają ciebie” – stwierdza, mrugając swoimi czarnymi oczami. „Materialne podstawy powstania uległy erozji. Klasa pracująca zdradziła ludzkość i samą siebie...”

„Jej? Czyli czyj?”

„Ciągłe czekanie. Ciągłe...”

Dwóch funkcjonariuszy policji wychodzi z baru Whirling-in-Rags. Funkcjonariusz satelicki Jean Vicquemare przygląda się wielkim literom po drugiej stronie placu zapisanym ciemnoczerwonym, oznaczonym jako rządowy ciężkim olejem napędowym.

Funkcjonariusz patrolowa Judit Minot wskazuje na zachód. „Wieś rybacka”. Spogląda na zegarek: „Spotkajmy się za 15 minut. To 10 minut pieszo stąd”.

Funkcjonariusze odchodzą, zostawiając za plecami wciąż pachnący ropą napis. PEWNEGO DNIA – głosi on – WRÓCĘ DO CIEBIE.

Gdzie nadszedł poranek. Ludzie przemierzają Rue de Saint-Ghislaine, a gazowe lampy uliczne zostały już wyłączone. W głębi lądu, w Jamrock, ulice żyją w rytm kroków robotników: mężczyzn, kobiet, dzieci pędzących po zabłoconych alejach. Temperatura rośnie. Nad 41. komisariatem formują się altocumulusy.

Gdzie powoli kończy się popołudnie. Ludzie na Rue de Saint-Ghislaine wracają do domu – niedługo zapłoną latarnie uliczne. W głębi lądu ulice tętnią życiem – krążą po nich mężczyźni, kobiety, dzieci. Uliczne cwaniaczki i imigranci zarobkowi. Temperatura jest stabilna. Nad 41. komisariatem formują się altocumulusy.

Tam, gdzie przychodzi wieczór... Na Rue de Saint-Ghislaine włączają się wodorowe światła uliczne rzucając wokół czarne cienie. W głębi lądu, siatka ulic wydaje się czarna jak smoła – przecinają się tam kolejne nieoświetlone aleje. Temperatura spada... Nad 41. komisariatem formują się altocumulusy.

„Co pan robił przez cały ten czas?”

„Nie wiem nawet, jak to określić”.

„To nieludzkie. Chore. Człowiek nie powinien tak żyć, ale ja musiałem...” – odpowiada, krzywiąc się z bólu. „Nie mogłem tak po prostu zapomnieć. Nie mogłem zapomnieć tego, co widziałem”.

„Co za wytrwałość”.

„To całe moje życie”.

„To zbyt długo. Człowiek nie powinien tak żyć...” – odpowiada, krzywiąc się z bólu. „Ale nie mogłem zapomnieć tego, co widziałem”.

„Jak pan tu przeżył tyle czasu?”

„A jak przeżywają inni?” – pyta i spogląda na swoje zniszczone buty do biegania. „Kradnę”.

Zaraz, chwileczkę...

„To pańska decyzja. Mógł pan dokonać samozatrudnienia. Stworzyć system”.

„Jesteś szalony i groteskowy. Wszyscy kradną: warzywa, zaopatrzenie. To życie psa” – kaszle jeszcze raz i kładzie dłonie na swoim brzuchu...

„Jak pańskie zdrowie, panie Dros?”

„Od zimy wymiotuję krwią. Czerwoną jak sok z buraka. Pojawia się też w stolcach...”

Rzeczywiście wygląda krucho, słabowicie jak na swój wiek. Bardziej jakby miał 75, a nie 65 lat. Problem z przybraniem na wadze może świadczyć o raku.

„MOR może zapewnić panu opiekę lekarską. Musi pan się dać obejrzeć lekarzowi”.

„Jedyne, co muszę, to umrzeć” – na jego ustach pojawia się rozbawiony uśmiech. „Nie macie ośrodków leczniczych – macie broń. Dali wam tylko to – zabawkowe spluwy”.

Macie też druaminę.