Konuşma · TRANT HEIDELSTAM

"Merhaba! Çok güzel bir sabah, değil mi?" Gülümseyerek başıyla sana selam veriyor.

(Bitir.)

"Boş, eski bir binayı bu kadar etkileyici kılan da ne?"

"Aha, bu alelade boş ve eski bir bina değil!" Ellerini gözlerinin üzerine koyup kendini atıştıran yağmurdan koruyor. Dördünüz de önünüzdeki duvar resmine hayranlıkla bakıyorsunuz.

"Çoğu insanın bilmediği şey... Buranın bir zamanlar Feld Elektrik'e ait Ar‑Ge departmanı olduğu. Ve Feld şu anda ağırlıklı olarak mürekkep kartuşları satsa da yüzyılın başındaki sibernetik patlaması sırasında en önde gelen şirketlerdendi."

Bir dakika, Ar‑Ge de ne?

"Bir dakika, Ar‑Ge departmanı da ne?"

"Özür dilerim, araştırma ve geliştirmenin kısaltması, artık kullanılmıyor." Canlı bir şekilde gülümsüyor, gözlerinin kenarında kırışıklar beliriyor.

"Muhtemelen ATG yani araştırma ve teknolojik geliştirmeyi daha iyi biliyorsunuzdur."

Mea culpa! Onu da bilmiyordun. Adam ansiklopedi gibi.

Önünde dikilen binaya bak.

Eski ve yıpranmış görünüyor. Martılar, taş ve metalden oluşan iskeletini parçalıyor. Çökmüş çatıyı gür çalılar ele geçirmiş, kırık bir pencere pervazına bir tür kuş yuva yapmış.

"Feld Elektrik'i duyduğumu sanmıyorum." (Devam et.)

"Şaşırtıcı değil. Yalnızca bir mürekkep kartuşu ve manyetik bant üreticisi kaldı." Takımının ceketini düzeltiyor.

"İki yüzyıl önce Königstein'da ufak bir elektronik grubu olarak başladılar. Feld, agresif bir hamleyle Revachol'a taşındıktan sonra, Devrim öncesi dönemde gelişmekte olan kişisel elektronik alet piyasasında global bir oyuncu hâline geldi."

"Buna rağmen Tricentennial onları işletme makineleri konusunda alt ediyordu." Binayı işaret ediyor. "Ancak Feld'in elinde bir koz vardı. Ya da bir koz geliştiriyordu desem daha iyi olabilir..." Sırıtıyor. "Deyimler biraz karıştı."

"Çok ilginç. Bu konuya daha sonra dönelim."

"Martinaise'de... muhtemelen bu önümüzdeki binada prototipler geliştirmişl..." Dinlemediğini fark edince cümlenin ortasında duruyor.

"O koz neydi?"

"Martinaise'de... muhtemelen bu önümüzdeki binada prototipler geliştirmişlerdi..." Vurgulamak için duruyor. "...Bantsayar için."

"Bantsayar mı?"

"Hı hı. Silindir ve manyetik bant şeritlerinden oluşan, evde kullanılabilecek kadar taşınabilir, şık, katlamalı bir mekanizmaydı. İşletme makinelerine devrim getirecek, hatta belki de ortalama tüketicinin evine bile girecekti."

"Bugünün devleri Rehm, ICN ve ZAMM'ın bile henüz başaramadığı bir mühendislik harikası." Kurduğu cümleden tatmin bir şekilde sırıtıyor.

Rüzgâra karşı, sanki savaşa hazırlanırmış gibi bir duruşa geçiyor.

"Ne oldu?"

"Aynen öyle, ne oldu?"

"Devrim mi?" Ufaklık, burnunu koluna siliyor.

"Muhteşem projeleri ne yazık ki piyasaya hiç çıkamadı." Başıyla onaylıyor. "Feld'in, Revachol'a taşınması geri tepti. Devrim hükûmeti varlıklarını tasfiye etti ve çok gelişmiş prototiplerine el koydu. Muhtemelen bu binadaydılar... ya da yandaki harabelerde de olabilir." Duraksıyor, diğer binaya işaret edip devam ediyor:

"Tüm bunlar, hatta iskele bile Feld tarafından inşa edildi. Wild Pines, Martinaise'i orta kademe yöneticileri için bir tatil yeri olması için toparladı, Feld ise kentin bu tarafını Ar‑Ge için inşa etti."

"Devrimciler o gelişmiş bantsayarlarla ne yaptılar?"

"Askerî iletişim için kullanıyorlardı," derken oğlu ejderha temalı boyama kitabının köşesini çiğneyerek yukarı bakıyor. "Aynı zamanda basın açıklamaları yazıp göndermek için de kullanıyorlardı. En ünlü örneği ise Le Décret de Mars."

"O da ne?"

"Mart fermanı mı ne? Yeni oluşturulmuş Revachol Komünü tarafından 7 Mart 02'de tüm dünyadaki haber ajansları ve dünya hükûmetlerine gönderilen radyo yayını."

Kısa ömürlü bir ütopyanın kısa ömürlü kanuni temeli.

"Aslında güzel bir metindir. Tanıdığım bir şarkıcı ve söz yazarı Charette politik temalı albümü 'Bons baisers d'Insulinde' içerisinde onun için Revachol'a bir aşk şiiri demiştir. Okumalısınız. Fermanın bir kopyası Revachol'daki her yerel kütüphanede bulunur."

"Mikael'e ezberletmeye çalıştım." Oğluna bakıyor, çocuk suratını kitabın arkasına saklamış bir şekilde kıkırdamaya başlıyor. "Çalıştım. Kendisi dikkatini bana vermektense ejderhalara yöneltti."

Çocuk, kitabın kapağındaki yeşil ve gümüş ejderhaya bakıyor. Konuşmanın bu bölümünü unuttu bile.

"Mühendislere, şirket çalışanlarına ne oldu?"

"Ah, korkarım işler onlar için iyi gitmedi." Tekrar gülümsüyor, sanki işlerin kötü sonuçlanmasından bir şekilde kendisi sorumluymuş gibi. "Ama bu hikâye minik Mikael için fazla karanlık. Tabii bantsayarlar hakkında soru sorarsanız o başka..."

"Onlar" komünistler tarafından vuruldu demek istiyor. "Onlar" burjuvaydı.

(Mikael'e dön.) "Burjuva oldukları için hepsinin kafasına sıktılar demeye çalışıyor. Peki, burjuva ne biliyor musun?"

"Memur bey!" Sesinde hayal kırıklığı var. "Tarihin bu bölümünün henüz Mikael için uygun olmadığını söyledim. Çocuğa uygun konuşalım."

Çocuk kafası karışmış şekilde önce sana sonra da babasına bakıyor.

(Mikael'e dön.) "Hepsinin komünistlerin elinde öldüğünü söylemeye çalışıyor."

"Bantsayarlar, tabii."

"Bantsayarlar." Rüzgâr, takımının ceketini çekiştirirken başıyla onaylıyor.

Bir dakika, Devrim'in aşırılıklarını geçelim mi demek istiyor?

"Bantsayarlar nasıl çalışıyordu?"

"Aslında hiç kimse bilmiyor. Tamamen banttan oluşan bir bilgisayarın nasıl göründüğünü bile kimse bilmiyor! Ama söylentilere göre çok şıklarmış... Zarif, uzaydan gelmiş gibi görünen, tam yeni yüzyıla uyan tarzda donanımlarmış..." Bir şey hatırlamış gibi parmağını kaldırıyor.

Hazır ol!

"10 yıl önce, biraz... serbest çalıştım diyelim. Vredefort, Oranje'deki Abidik Gubidik Merkezi'nde bir sergi için özel danışmanlık yaptım. Sergi de aynı soruları soruyordu ve dönemin baş küratörü Paul Ockermann ile uzun uzun tartışırdık... Tabii bu ikizler Keith ve Guy Joost ekibe katılmadan önceydi. Onlar katılınca..."

Bir dakika. Abidik Gubidik Merkezi mi dedi?

Öyle dedi! Çok doğal bir şeymiş gibi Abidik Gubidik Merkezi dedi.

Abidik Gubidik Merkezi de ne oluyor? Bir de Keith ve Guy Joost kim?!

Tam hanım evlatlarına yakışır tarzdan bir zırva!

"Peki. Konumuza dönelim... Nerede kalmıştık? Bantsayarlarda sanırım."

"Evet... Bantsayarlar. Ve Feld Elektrik."

"Tamam. Abidik Gubidik Merkezi mi? Paul Ockermann mı? Keith ve Guy Joost mu? Sen ne diyorsun?"

"Abidik Gubidik Çağdaş Sanat Merkezi." İşte yine... Aynı kelimeler. "Serginin kendisi Lagerman'ın hafızayla ilgili düşüncelerinden esinleniyordu, bu sayede arada benzerlikler vardı. Baş küratör Paul Ockermann da bu yüzden..."

"Uyduruyorsun." (Teğmene dön.) "Kim, uyduruyor mu?"