Rozmowa · Opanowanie

Co cię uderza u tego wyniszczonego mężczyzny, to nie bóle żołądka, kaszel czy niedożywienie, a dokładnie to, czego nie mogłeś ujrzeć wcześniej. Jak na człowieka, który spędził 44 lata ukryty w miejskiej dziczy...

Jest w zaskakująco dobrej formie.

Prawda. Mówi płynnie, jego ruchy są szybkie, choć niepewne. Mimo kaszlu głos ma silny. Jest nim w stanie wyrażać skomplikowane idee. A przede wszystkim wydaje się pobudzony.

Pobudzony? Przez co?

To zagadka. Pobudzenie to ma też swoją cenę – dziwne ruchy rękami, procesy myślowe urywające się niczym nici i puste wpatrywanie się w drwa czy trzciny. Cierpi też na zmiany nastroju – pojawiają się niezależnie od jego układu nerwowego.

Ogromne zmiany emocji – z gniewu prosto w żal, rozpacz...

I jeszcze te drzemiące w nim przebłyski chuci. Rzadkie dosyć u ludzi w jego wieku.

„Jest pan pod wpływem amfetaminy?”

„Jak jakaś dekadencka gwiazda rocka?” – to pytanie jest jedyną odpowiedzią, jakiej raczy udzielić.

„Panie Dros, czy jest pan pod wpływem jakiejś substancji psychoaktywnej?”

„Nie!” – woła i przestaje wpatrywać się w ciebie tępym wzrokiem. „Nie zamieram szprycować się jakimś gównem jak reszta tego miasta”.

„Mówił pan, że zażywa leki przeciwbólowe...” – wtrąca się porucznik, podążając twoim tropem.

„Biorę je, aby radzić sobie z bólem. Ci z miasta biorą te leki, bo odczuwają ból. Nieleczone choroby i za mało pieniędzy na chciwych lekarzy”.

Jesteś pewien, że jasno myśli? Może po prostu jest pod wpływem ekstremalnej dawki socjalizmu.

Nie jest to nic uspokajającego. Sądząc po jego zachowaniu, raczej pobudzającego.

Momentami rzeczywiście myśli z zadziwiającą wręcz jasnością...

Czy on nie mówił, że...

„Mówił pan, że zażywa leki przeciwbólowe...”

Nieważne.

Czy podły charakter nie uformowałby się w nim przez tryb życia?

Może tak. Ale to chyba coś więcej. Jego wewnętrzny niepokój zmienia się na zaskakujące sposoby, jakby był mu w jakiś sposób narzucany...

Mówiąc w skrócie, wyczuwasz u niego jakieś schorzenie neurologiczne.

Żądza. Czy jego gruczoły nie... przestałyby już funkcjonować?

To ewidentnie sprawa hormonalna. Czym by nie była choroba, na którą cierpi, jest w niej element seksualny.

„Panie Dros, czy wszystko z panem w porządku? Jak z pańską pamięcią?” (Zakończ oględziny).

„Nie, nie jest ze mną w porządku...” – odpowiada, odganiając się ręką od jakiegoś niewidzialnego natręta. „Sram krwią i otaczają mnie szaleńcy...”

I znowu – dziwne ruchy rąk. Napady wściekłości. No i rzecz jasna ten brzuch...

Czy to może być oznaka przedawkowania? Jakiegoś środka, którego nie próbowałeś nawet ty? Miej oczy otwarte.

„A pyrholidon?”

„Nie wiem, co to jest...” – odpowiada, kręcąc głową.

Demencja?

Widywałeś już ludzi z demencją. To podobne, lecz jednak inne. Jego procesy myślowe są jasne, bystre wręcz. Nie otępiałe.

Czy to uszkodzenia od działania jakiejś substancji? Jakby był od czegoś uzależniony – poza środkami przeciwbólowymi, które ewidentnie zażył.

Co cię uderza u tego wyniszczonego mężczyzny, to nie bóle żołądka, kaszel czy niedożywienie. Jak na człowieka, który spędził 44 lata ukryty w miejskiej dziczy...

Pomijając pojawiające się czasem dziwne ruchy rękami, mlaskanie i pełne przygnębienia wpatrywanie się w ogień, widać po nim tylko tyle, że jest stary.

Jak na sześćdziesięciolatka z problemami żołądkowymi, który spędził całe życie samotnie na niezamieszkanej wyspie, wydaje się zaskakująco sprawny.

To wszystko? (Spój na niego, mrużąc oczy).

Ewidentnie zażywa regularnie jakieś środki przeciwbólowe, wykonuje też dziwne ruchy rękami. Jest też niedożywiony. Ale to tyle. Chwila przemija i mówisz...

Ma skłonność do dziwacznych ruchów rękami. Jest też ewidentnie niedożywiony. Ale to tyle. Nic więcej nie widać w jego przygarbionej sylwetce. Chwila przemija i mówisz...

„Tragikomedię...” – ożywia się, drżąc. „Ćpuny, prostytutki i rentierzy”.

Znów odpala się w nim ten dziwny, mały silniczek. Prostuje mu plecy.

Znajome put, put, put nienawiści.

Odraza sprawia, że jego oczy ożywają, przepędza melancholię. Cieszy się nią.

„Tak, chwila. Mamy ważne sprawy do omówienia”.

„Imbecyle...” – stary mężczyzna w brudnych dresowych spodniach gapi się na ciebie, dysząc z nienawiści. Podmuch wiatru znad morza przygina do ziemi znajdujące się za nim trzciny...

„A konkretnie?”

„A konkretnie całe miasto to kaplica grzebalna, ogołocona i obwieszona neonami. Ale Martinaise...” – kręci głową z wielkim obrzydzeniem. „Martinaise jest najgorsze”.

„Jak to?”

„Z powodu rasistów. W Martinaise wszyscy są rasistami – to ich ulubione zajęcie na całym świecie: słuchanie rasistowskich audycji radiowych. W ruinach, w swoich ciężarówkach” – wyjaśnia, wskazując przeciwległy brzeg.

„Napompowani sterydami i wynurzeniami stacji Radio Revachol 92. Rasa to, rasa tamto... To wszystko jest sankcjonowane przez ten socjaldemokratyczny Związek i parodię socjaldemokraty, który tym Związkiem rządzi...”

„Pan Claire?”

„Tak – larwa muchy plujki wijąca się w kontenerze. Pozwolił jakimś nihilistycznym japiszonom wznieść posąg Filipa III – syfilitycznego mordercę – na głównym placu miasta. Żeby pluć w twarz klasie robotniczej”.

Daj mu dokończyć, nie przerywaj.

„Od czasów chłopów pańszczyźnianych starożytnego Perykarnasu nie było w historii bardziej bezwładnej klasy społecznej niż proletariat Martinaise. Reszta Revacholu przynajmniej udaje odbudowę, a ci ludzie wciąż żyją w ruinach...”

„W namiotach, jak zwierzęta...” Wskazuje kościół: „Jak ci powaleni bum-bum kretyni na lodzie. Aż żal, że się nie potopili w tym swoim namiocie” – stwierdza, kręcąc głową z żalem, że nie doczekał się tego widoku.

„To wszystko?”

„Najgorsza z nich wszystkich jest ta oblizująca wargi i skąpana we krwi soucriant na swoim jachcie. Ta stara dziwka zwinęła się już, a jej obwieszeni porcelaną ludzie nie żyją, więc właściwie to nie...”

„Najgorszy jest ten stary kutas paradujący w swoim mundurku i rzucający całymi dniami kulkami. Jakby nie wystarczyło tego, że rasiści i liberałowie tańczą na naszych grobach! Stare lojalistyczne ghule też paradują na ruinach”.

„Przyłazi tam każdego ranka. Tymczasem pasożyty, w których obronie walczył, zwiali do Ozonne, na Croyant-Morain czy na jakąś inną wyspę, na której zbudowali sobie pałace. Żrą narkotyki i uprawiają seks z własnymi dziećmi”.

Nic nie mów.