Rozmowa · René Arnoux

„René jest tylko jednym człowiekiem. Potrzebny nam program – coś, co pozwoli starszym osobom wrócić na rynek pracy, zapewni motywację”.

„Czy moglibyśmy...” – przerywa, jakby nie wiedział właściwie, co odpowiedzieć – „...zamknąć już temat mojej stróżówki?”

„Taka zależność od innych rodzi tylko większą słabość. Działaj albo giń – półśrodki nie istnieją”.

„To żadna łaska. Ja tak tego nie odbieram...” – na twarzy wiarusa pojawia się grymas bólu. Chyba chce coś dodać, ale nie znajduje odpowiednich słów. Wreszcie jego oczy rozświetlają się i mówi:

„W tej robocie daję z siebie wszystko. Zarabiam na utrzymanie ciężką pracą” – spogląda na stróżówkę i wzdycha. „Ale co prawda, to prawda – nie ma półśrodków. Żyj i umieraj na własnych warunkach”.

Coś się w nim odmieniło. Jest jakiś spokojniejszy.

„Nie ma absolutnie nic złego w zbieraniu pojemników. Też tak sobie dorabiam”. (Z dumą pokaż swoją torbę).

„Och, nie sugeruję, że jest w tym coś złego” – szybko tłumaczy się wesoły mężczyzna. „Też to robię. Tak jak każdy. To wspaniałe dodatkowe zajęcie”.

„Evrart rozumie, co i jak. Grube ryby dbające o drobne płotki, ogólna współpraca – coś wspaniałego!”

Na twarzy wiarusa pojawia się grymas bólu. Chyba chce protestować, ale nie znajduje właściwych słów. Wreszcie jego usta ożywają ponownie: „Możemy już zamknąć temat mojej stróżówki?”

Chce się kłócić, nie zgodzić, ale czuje, że nie ma do tego prawa, będąc na łasce pana Claire'a.

„Raczej symboliczne?”

„Terminal kontenerowy jest niepilnowany od tygodnia?”

„Widziałem tam... zdjęcie. Był pan na nim. Z jakąś dziewczyną. Kto to?”

Jego twarz sztywnieje, a w oczach pojawia się chłód. „To... nikt. Nie twoja sprawa. Nie zamierzam dyskutować z MOR-em o moich prywatnych sprawach”.

„Ta dama to Jeanne-Marie Beaulieu” – tłumaczy Gaston cichym głosem. „I co jak co, ale nikim to ona nie była”.

„Mówiłem, że tego nie zrobię, ale znalazłem wam nową bulę”.

„Widzisz, René, mówiłem ci, że on jest w porządku” – tłumi śmiech. „Więcej wiary w ludzi”.

„Dziękuję za poświęcony czas!” [Odejdź].

„Wiecie panowie coś może o mężczyźnie powieszonym na podwórzu Whirling-in-Rags?”

„Udało mi się dorwać kanapkę Gastona”.

„Tak” – mówi niecierpliwie. „Byłem tu i sam widziałem. Po co mi to mówisz?”

Wydaje się poirytowany. Stara się nad sobą zapanować.

„Posłuchajcie panowie, w tych ponurych czasach wszyscy jesteśmy braćmi. Zjedzmy więc wspólnie posiłek”. (Wyciągnij rękę z kanapką).

„Nie!” – wykrzykuje ostro stary żołnierz. „Nie wiem, co chcesz osiągnąć tą... kanapkową bonanzą, ale już mi się to nie podoba” – krzyżuje ręce na piersi.

„To wszystko...” – wskazuje na ciebie – „...jest wielce nieprofesjonalne. Zaczynam myśleć, że Milicja Obywatelska to nic więcej jak źle zorganizowana banda gnębicieli i błaznów. Powtarzam: nie podoba mi się to”.

„Nie jesteśmy bandą gnębicieli i błaznów. Oficer tylko...” – porucznik milknie, szukając słów, którymi mógłby usprawiedliwić twoje kanapkowe wybryki.

Trzeba było po prostu zjeść tę cholerną kanapkę.

„Reprezentujesz organizację, symbole, ideę” – starszy mężczyzna ciągnie spokojniejszym tonem. „Musisz to zrozumieć”.

To jasne, że te słowa wiele dla niego znaczą.

„Wszystko, co robisz ty, jest wizytówką idei i ludzi, których reprezentujesz. Myśląc” – w tej chwili wskazuje na Gastona – „o MOR-ze, widzimy ciebie. Niech to będą dobre skojarzenia”.

„No już, żartowałem sobie tylko”.

„Nie bawi mnie to”.

„Mnie też nie” – porucznik sprawia wrażenie zmęczonego całą tą sytuacją. „Nikogo chyba nie bawi”.

„A mnie owszem” – pozwala sobie na szczery śmiech. „Mnie to bardzo bawi”.

„Niebywałe... jesteś tak podszyty tchórzem, że można by się na tobie krawiectwa uczyć, Gaston” – kręci głową. „Czego sobie milicja życzy?”

„To tylko pańska opinia”.

„Nie. To nie jest tylko jego opinia. On ma rację” – porucznik kręci głową. „Nie podoba mi się to i jestem pewny, że absolutnie nikt z twojego komisariatu by tego nie poparł”.

Absolutnie nikt.

„A teraz, panowie...” – porucznik zwraca się swobodnie do mężczyzn. „Jeśli mój partner nie ma więcej pytań, to już się pożegnamy”.

„Zgadza się” – były żołnierz przytakuje, zaciskając pięści. „I dzielę się nią z tobą, żebyś wyciągnął z tego naukę...”

„Panie władzo” – włącza się drugi z mężczyzn – „nie zagłębiajmy się w te niezbyt przyjemne tematy. Wiem, że możemy z Reném w czymś pomóc. Porozmawiajmy lepiej o tym”.

„Po prostu sobie pójdę. Kiedyś wszyscy o tym zapomnimy”. [Odejdź].

„Ja już nie pamiętam”.

„Racja. Powinienem był o tym pomyśleć”.

„Tak, no cóż...” – odpowiada porucznik, sprawiając wrażenie skrępowanego. „Kończmy to i postarajmy się pamiętać o tym na przyszłość”.

„Dobrze. Żyjesz, uczysz się i umierasz” – były żołnierz kiwa potwierdzająco głową. „Zostawmy to. Czym może milicji służyć stary karabinier?”

„Nie, nie, panie władzo! René sam nie wie, co mówi” – wcina się weselszy z mężczyzn.

Boi się tego, co może się stać, kiedy jego jakże uparty partner dostanie okazję do wypowiedzenia się.

„Podzielmy się symbolicznie, my – prawdziwi revacholczycy, tym posiłkiem. Za Revachol!” (Daj połowę kanapki Renému i zjedz drugą).

„Co? Nie!” – oddycha szybko, jakby zaraz miał się rozpłakać. „Stary zły René nie ma nawet kubków smakowych – to byłaby bezsensowna...”

„Cisza!” – wydziera się na Gastona, po czym zwraca się do ciebie: „Skoro tak to przedstawiasz, symbolicznie przyjmuję twój szczery gest”. Pochłania połowę kanapki w dwóch dobrze wymierzonych gryzach i kiwa głową. „Za Revachol”.

Spożywanie jedzenia to dla niego proces mechaniczny. Nie przynosi mu radości – robi to, bo musi. I nic więcej.

Niczym maszyna.

Starzec wygląda na zdruzgotanego, gdy obserwuje, jak jego kulinarny majstersztyk przyczynia się do wzmocnienia męskiej więzi między tobą a Reném.

Wrodzona ostrożność nie daje mu wygłosić więcej sprzeciwów, zapamięta jednak na zawsze policjanta, który się na nim wyżył. Tego możesz być pewien.

„Świetnie ci poszło zastraszanie tego staruszka, oficerze” – stwierdza porucznik, marszcząc brwi. Wygląda na zniecierpliwionego i nieszczęśliwego. „Z pewnością pochwali nas w przyszłości w MOR-ze”.

Wcale nie uważa, żeby to była doskonała robota. Jest tobą rozczarowany.

„Zasługuje pan na nią bardziej niż ktokolwiek inny”. (Wyciągnij rękę z kanapką do Renégo).

„To o to chodziło?” – bierze od ciebie kanapkę. „Gaston to skończony tchórz – wiem to od zawsze – ale żeby funkcjonariusz MOR-u prześladował starszego człowieka? Wyrywał mu posiłek?!”