Rozmowa · Niedzielny przyjaciel

Pracowita pszczółka? Co za dziwny dobór słów.

„Co z nią?”

„To miejsce było luksusowym ośrodkiem mieszkalnym – przed rewolucją. Apartamenty były wtedy oczywiście znacznie większe – od tamtego czasu to tu, to tam dostawiono kilka ścian, przez co niektórzy lokatorzy zostali pozbawieni prywatnych łazienek czy kuchni...”

„Ale wart miliony reáli widok pozostał. Nie da się tego zabrać” – stwierdza, stukając w balkonowe drzwi, w których pociemniałym szkle odbija się jego twarz.

„Czego? Nic nie słyszę”.

„Czyjeś dziecko zanosi się płaczem”.

„Nie, proszę posłuchać” – powtarza, wyglądając na zewnątrz...

„Czyjeś dziecko płacze”.

„Jaki widok? Na zewnątrz jest ciemno”.

„Czy to nie niegrzeczność ze strony pańskiego przyjaciela, że tak pana zostawił samego?”

„Jesteśmy starymi przyjaciółmi, nie ma między nami żadnego tabu. Pojawia się i znika”.

„Z pewnością jeszcze się ze sobą zobaczycie. On jest bardzo aktywny”.

„Jak wy się w ogóle zaprzyjaźniliście?”

„A jak my wszyscy staliśmy się przyjaciółmi? Na Isoli Insulindiańskiej źle się działo. Platformy naftowe stały w ogniu. Całymi latami trwały wojny domowe. Wreszcie społeczność międzynarodowa została zmuszona do działania”.

„O czym pan mówi? Nikt się w taki sposób nie zaprzyjaźnia”.

„Au contraire. W ten sposób miliony osób trafiły tam, gdzie są, i spotkały ludzi, których znają. To dlatego tutaj przybyłem – i dlatego przybył tu mój przyjaciel”.

„Opisuje pan, jak Koalicja zajęła Revachol”.

„Jednym z cudów demokracji jest fakt, że każdy może mieć na wszystko własną opinię” – mężczyzna poklepuje swoje kieszenie, szukając czegoś. „Nie tylko może, ale jest wręcz do tego zachęcany. Próbował pan kiedyś brać udział w debacie?”

To doskonała sposobność do żartu i masz go już nawet na końcu języka.

Daj spokój. To straszne szczeniactwo. Poza tym nie ma szans, żeby ten człowiek go zrozumiał.

Dlatego właśnie jest dobry.

„Tak, debaty. Dwa baty. To moja specjalność”. (Strzepnij z ramienia niewidzialny pył).

„Och! Wspaniale. Słyszałem, że to masa zabawy. Niestety, nie mam czasu na kolejne hobby...”

Widzisz? Nie załapał. Gratulacje, mistrzu zgrywusie.

Porucznik wydaje z siebie długie, nosowe westchnięcie.

„Co ma pan na myśli?”

„Debatowanie. Powinien pan rozważyć dołączenie do stowarzyszenia dyskusyjnego dla dorosłych. Podobno to masa zabawy. Zdaje się, że miałem gdzieś ulotkę jednego z nich, ale...”

„Ale to była chyba jednak ulotka zajęć z improwizacji. To takie zabawne teatralne ćwiczenie” – wyjaśnia, poruszając palcami. „Bardzo kreatywne – pomaga złagodzić stres”.

Dreszcz przebiega ci po plecach, kiedy wyobraźnia podsuwa ci wizję, jak pół tuzina ludzi w pracowniczych strojach stoi niezręcznie wokół krzesła, udając, że czekają na autobus motorowy. Nie jest to ani zabawne, ani kreatywne.

„Ach, mój przyjaciel. Mój przyjaciel to dobry młody człowiek. Jego rodzina przybyła tu z Kedry i życie go nie rozpieszczało. Ale rozumie, jak ważna jest edukacja. Wziął swoją przyszłość we własne ręce i to jest najważniejsze”.

„Co robi w Martinaise urzędnik taki jak pan?”

„Koalicji zależy wyłączne na ze price stabilité” – wyjaśnia, unosząc palec wskazujący. „Inflacja to zabójca. Jest jak choroba serca blokująca normalną ekonomiczną cyrkulację. Trzeba ją kontrolować...”

„Ekonomia wpływa na całą międzynarodową społeczność, dlatego wymaga międzynarodowego nadzoru”.

„Czym jest ta społeczność międzynarodowa?”

„»La communauté internationale« to kolokwialne określenie Koalicji używane przez mieszkańców Revacholu. Innymi słowy, to narody, które powstrzymały katastrofę, którą była rewolucja”.

„A jak nazywam Koalicję ja?”

„Technicznie rzecz biorąc, to pański pracodawca. Organizacja zarządzająca Revacholem. MOR to tylko jedna z części tej tymczasowej administracji”.

„A więc jest pan jakimś biurokratą?”

„Tak. Jak już mówiłem, jestem komisarzem z Sur-la-Clef pracującym w Instytucie Stabilności Cen” – zerka na swój zegarek. „To jeden z głównych projektów Moralinternu”.

Chwila, Instytut Stabilności Cen tak naprawdę nie istnieje, prawda? A może jednak...? Boże, nigdy nie sposób zrozumieć, czy ci ludzie z Moralinternu żartują, czy nie.

„Czym jest Moralintern?”

„To międzynarodowa organizacja zrzeszająca moralistów. Stąd nazwa »Międzynarodówka Moralistyczna«. Instytut Stabilności Cen jest tylko jednym z wielu intelektualnych dzieci Moralinternu –podobnie jak Koalicja”.

(Odwróć się do Kima). „Czyli mam rozumieć, że jesteśmy dziwkami Moralinternu?”

„Wykonywanie swojej pracy nie czyni z nikogo automatycznie niczyjej dziwki. Poza tym istnieją znacznie bardziej nikczemne siły, dla których można pracować, niż Moralintern”.

(Odwróć się z powrotem do niedzielnego przyjaciela). „Jest pan moralistą?”

„Ależ oczywiście!”

„Ale dlaczego?”

„Ponieważ moraliści wierzą w normalny, stabilny świat oparty na demokratycznych wartościach”.

„Martinaise nie wydaje mi się szczególnie normalne ani stabilne”.

„Martinaise? Nie, Martinaise to... coś innego”.

„A co z resztą Revacholu? Jest częścią tego normalnego świata?”

„Ogólnie rzecz biorąc, Revachol to... trudny temat. Kontrolę sprawuje w nim rząd przejściowy, co oznacza, że nie osiągnięto jeszcze pełni demokracji...”

„Ale jego obywatele dążą do tego! Wszyscy świetnie sobie radzicie – relatywnie rzecz biorąc” – stwierdza, kiwając głową z aprobatą.

„Jest trochę tak, jakbym przy każdej rozmowie z ludźmi wybierał odpowiedź D – »żadne z powyższych«. Czy to właśnie moralizm?”

„Czy ta opcja D jest zazwyczaj najrozsądniejszą odpowiedzią?”

„Zwykle jest najnudniejszą”.

„Nie jest najnudniejsza, przyjacielu. Jest odpowiedzialna”.

„Moralizm polega na kompromisie i osiąganiu osiągalnego. Jest pragmatyczny, realistyczny i zrównoważony – to ideologia dla ludzi czynu. Jesteś człowiekiem czynu, przyjacielu? Mam wrażenie, że tak”.

„Ale wystarczy tego rozkosznego politycznego interludium. Czy ma pan do mnie jeszcze jakieś pytania?”

„Tak, wszystko inne to ogromny ekstremizm. Czuję się, jakbym żył wśród szaleńców...”