Konuşma · KAFETERYA MÜDÜRÜ GARTE

Bu, "Ödemeyi teklif etmedim çünkü benim de param yok," demenin polisçesi.

"Bana neden para lazım?"

"Hayatta kalmak için, bana ödeme yapmak için. Berduş olmak istemiyorsan tabii. Berduş olmak mı istiyorsun? Martinaise'de kalacak başka yer yok ve dışarıda soğuk bir bahar var. Para insanı mutlu etmez ama mutsuzluğunu biraz daha sürdürebilmeni sağlar."

"Paran biterse ölürsün. Hepimiz için bu böyle; benim için de. Bu yüzden bana ödeme yapman lazım." Duruyor ve daha ziyade kendi kendine konuşuyor: "Götün teki değilim yani."

"Peki ya param yoksa?" (Devam et.)

"Sanırım hiç param yok." (Devam et.)

"Nereden para bulabilirim?"

"Ciddi misin? Çalışarak, ne bileyim... Rüşvet falan alabilirsin sanırım." Teğmene bakıyor. "Özür dilerim, polislerin rüşvet aldığını sanmam."

"Bazıları mükâfat alır." Teğmen son derece ciddi. "Fakat sadece hayatta kalmak için."

(Devam et ve bulduğun bozuk paraları göster.) "Bunlar para mı?"

"Evet. Para."

(Paraları say ve adama ver.) "10 artı 10, artı 20, 40 yapar. Geriye 90 kaldı, değil mi?"

"Hayır, bak..." Sesinde hafif bir üzüntü var. "Bu 40 sent. Sent, reálden 100 kat küçük bir para birimi. Bunu almam bile. 130 reál bulduğunda geri gel."

"Tamam."

Tezgâhtaki bozukluklara bakarak sessizce duruyor.

Duyduğu antipati, bir an için paranın azıcıklığı karşısında duyduğu şefkate yenik düşüyor.

Bir insandan istenen şeyle sahip olduğu şey arasında böyle bir uçurum olması ne kadar kötü, değil mi?

Fikrini kendine sakla ve bozuk paraları al.

"Karanlık hüküm sürüyor." (Bozuk paraları al.)

"Değil mi ama?"

Bozuk paraları al.

Bezgin iç çekişini, göstere göstere bastırmaya çalışıyor.

"Ama bu korkunç."

"Öyle." Tezgâhtaki bozukluklara bakarak sessizce duruyor.

"100 kat küçük mü?"

"Evet."

Parayı kendine sakla.

"Aslında, olabilirim."

"Yok, sadece kendimi bulmaya çalışıyorum."

"Neyin var senin, beyin hasarı mı geçirdin?"

"Bana haraç kesme gibi geldi."

"Pekâlâ, sakin ol. Mevzu nedir?"

"Reál nedir?"

"Ah, kusura bakma. Bana 130 reál borçlusun." R harfini alaycı bir aristokrat aksanıyla telaffuz ediyor.

IAR yani isolalararası reál, küresel rezerv para biriminin adı. Şu an dünyanın neresinde olursan ol, ona para ödemen gerektiğini varsaymak yanlış olmaz.

"Reál dediğin bir tür racon falan mı?"

"Hayır, bana racon borcun yok. Para borcun var. Bu işletmeye 130 reál borçlusun." Tezgâhtaki kırmızı dosyayı gösteriyor.

"Ah, anladım. Sana para borcum olduğunu söylüyorsun."

"Vay, zekâ fışkırıyor! Evet, para borcun var. Bu işletmeye 130 reál borçlusun." Tezgâhtaki kırmızı dosyayı gösteriyor.

"Reál bir tür lüks cilt bakım ürününe benziyor... Peki ama neden sana onlardan 130 tane borçlu olayım ki?"

"Bana cilt bakım ürünü borcun yok, para borcun var. Para. Bu işletmeye 130 reál borçlusun." Tezgâhtaki kırmızı dosyayı gösteriyor.

Reál mi? Kozmetik falan olmalı. Belki vücut losyonu.

"Ağır ol." Sana dönüyor. "Bana 130 reál borcun var."

"Sylvie neden gitti?"

"Bunu zaten sormadın mı? Bu kadına niye bu kadar taktın sen? Konuyla bir alakası yok."

"Haklısın."

"Evet, haklıyım."

"Hayır, daha önce nereye gittiğini sordum. Şimdi neden gittiğini soruyorum."

"Tamam, pes ediyorum. Arkadaki ceset yüzünden gitti, bir de telefon numarasını istediğim için. Sylvie bu yüzden gitti. Umarım bunu anlarsın..."

Teğmen "Teşekkürler," diyor. Küçük defterinin kapağını açıyor. Telefon numarası artık ufak bir cepte güvende.

"İyi geçmedi mi?"

"Bir çalışanıma çıkma teklif ettim. Gelmek istemedi ama kendini mecbur hissetti. Kötü bir fikirdi. Bu senin neden bu kadar ilgini çekiyor? Linç olayıyla alakası yok."

"Haklısın. Sormamalıydım muhtemelen."

"Boş ver."

"Sanırım titiz davranmayı seviyorum."

"Ne güzel. Başka bir şey var mıydı? İşime geri dönmek istiyorum."

"Her şeyin bir şeylerle bir alakası vardır."

"Bilmiyorum. Öyle sorayım dedim."

"Bu mevzu sinirime dokunuyor. Feministim ben."

"Ne?"