Konuşma · ÇAMAŞIRCI TEYZE

"Siz bilirsiniz," diyor, dışarıdaki bir tutam saçını eşarbının altına sokuyor. "Yine de kalacak yere ihtiyacınız olursa yaşlı Isobel'i ve deniz kenarındaki barakasını unutmayın."

"Son kez soruyorum, odayı öylece alabilir miyim?"

"Evet." Başıyla onaylıyor, barakaya bakıyor. "Oda oldukça sade ama içinde bir yatak ve üzerinde bir çatı var. Bu civarlarda lüks bile sayılır."

Vaasa'lı komünist devrimci Ignus Nilsen, saklanıyorken 10 ay boyunca boreal platosunda bir kulübede kalmıştı.

"Lükse ihtiyacım yok. Bu kadarı bana yeter."

"Çetrefilsiz birisiniz demek." Tasvip edercesine başını sallıyor. "O zaman odayı istiyorsunuzdur herhâlde?"

"Beni yanlış anlama ama 'sade' pek benim tarzım değil." (Kendine işaret et.)

"Görebiliyorum." Başıyla onaylıyor, gözlerinde hin bir pırıltı var. "Herkes kendiniz hakkındaki düşüncelerinizin olumlu olduğunu görebiliyor. Şimdi söyleyin, ilginizi çekti mi, çekmedi mi?"

(Başınla onayla.) "Bu, züğürtlükten zenginliğe olan hikâyemin ilk bölümü olabilir."

"İlki olmaz canım..." Sana bakıyor, yüzünde hin bir gülümseme var. "İlgileniyor musunuz?"

"İşte bu gerçek Revachol'lu misafirperverliğidir. O Garte denen herif yarı kipt falan herhâlde."

"Sorun değil," diyor keskin bir tonla, "İnsanları aşağılayabilirsiniz. Burada daha kötülerini de yaşadık. Odayı istiyor musunuz, istemiyor musunuz?"

"Kademeli ilerlemenin henüz bu mahalleyi de yükseltmemiş olmasına üzüldüm. Burada büyük potansiyel görüyorum."

"Kurtulduk kurtuluyoruz." Gözleri gökyüzüne dönüyor. "Çok yakında. Odayı istiyor musunuz, istemiyor musunuz?"

Beyim, kadın burada yaşam kalitesinin iyileşeceğine inanmıyor.

"Proletaryaya yakın kalmam konusunda gerçekten de yardımcı olurdu."

"Sakın benim çatım altında başka bir devrim planlayayım demeyin ha," diye mırıldanıyor. "Sonuncusunu zor atlattık zaten... Odayı istiyor musunuz?"

"Neden kimse odayı kullanmıyor ki?"

"Çocuklarım büyüyüp gittiler; her çocuk gibi. Ev uzun süredir boş. Ben yandaki küçük bir kısımda kalıyorum. Isıtması daha kolay ve daha ucuz oluyor."

Çocukları özlediğinden değil, zaten özlem duymayacağı kadar uzun süre önce gitmişler ama kadın, kalbinin en derinlerinde çaresiz bir yalnızlık çekiyor.

"Nasıl yani, odayı bana öylece veriyor musun?"

"Kimse kullanmıyor, zaten pek iyi bir yer de değil." Başını yana eğip bir şeyler düşünüyor. "Odada kalabilirsiniz."

"Garte diye bir adam var, donarak ölmemem için beni her gece ona para vermeye zorluyor."

"Onlar insanı böyle yapar işte. Biz de bu yüzden denizin kenarına kendi briket evlerimizi yaptık. Yaptık ki o serserilere para vermek zorunda kalmayalım..." Etrafına bakıyor. "Pek bir şeye benzemeseler de bize aitler."

"Olur, alırım." (Yeni evinin anahtarlarını al.)

"Ne kadar?"

"İmzaladığın o belge hakkında bir şey diyeceğim... Evrart, inşaat sesleriyle sizi buradan kaçırmayı planlıyor."

"Heh..." Kırışık yüzünde bir kas bile oynamıyor. "Denesin bakalım. Bilakis, ben onu inşaat sesiyle kaçıracağım."

Bu kulağa pek de mantıklı gelmiyor.

Bu ilginç durum kadını şaşırtmış gibi durmuyor.

"Gidin, günümü berbat etmeyin!" Bir deri bir kemik parmağını kaldırıyor. "Dua edin de o gençlik merkezi güzel olsun, yoksa karşınızda beni bulursunuz."

"Nasıl yani?"

"Elimde bir ayyaş ordusu var." Yüzünden hin bir sırıtış geçiyor. "Böylesi bir gücün, doğru yönlendirildiğinde yapabileceklerini sakın azımsayayım demeyin."

"30 dakikam var, ceketimi yıkar mısın?"

"Kıyının ilerisinde ne var?"

"Pek bir şey yok..." diyor ve alnını siliyor. "Şu terk edilmiş kilise var, Dolores İnsaniyet Kilisesi. Benden çok daha eskidir, hâlâ orada durur."

"Neden terk edilmiş?"

"Bazı şeyler tutmayabiliyor memur bey." Gülünce ağzındaki eksik dişler görünüyor. Havayı kokluyor. "Etrafınıza bir bakın. Burada kim kiliseye gider? 300 yıl önce inşa etmişler, herhâlde o zamanlar daha güzeldi..."

"Yani Vaizler artık ayin yapmıyorlar mı?"

"Hayır. Yapmayı denediler ama hep kötü şeyler oldu. Suç. Kazalar. Başka şeyler. Asla açık kalamıyor." Somurtuyor. "Çok yazık. Eskiden çok güzel bir kiliseydi."

Sana bildiği her şeyi anlatmadı. Konuşturmaya devam et.

"Sahilin aşağılarında başka ne var?"

"Kiliseye varmadan birkaç yıkık bina var. Biri ya bir apartman ya da elektrik santrali... Birkaç boş ev, hepsi harap hâlde."

"Peki hangisi? Apartman mı, elektrik santrali mi?"

"Emin değilim. Savaş öncesinde yapılmış. Eskiden bir şeylermiş." Omzunu silkiyor. "Savaştan önce yani. O zamanlar buralarda değildim. Samara doğumluyum."

"Önemli başka bir şey var mı?"

"Önemli mi? İskelede eski balık pazarı var ama kapalı."

"Tamamdır, anladım."

"Söylediğim gibi, oralar yarımada. Kimse yok. Sadece hayaletler ve evsizler. Bir de oynaşan gençler."

"Kim buraya balık pazarına gelir ki?"

"Kimse, o yüzden kapalı." Uzun bir duraksamanın ardından ekliyor: "Eskiden canlı bir yerdi. O zamanlar gençtim, diğer herkes de gençti..."

"Şimdi tutabildiğimiz balıklar ya Delta'ya ya başka bir yere taşınmak üzere doğrudan kamyona yükleniyor."

"Bu kadar mı? Sahilde başka bir şeyler daha olmalı."

"Yoksa siz de o büyük planları olan emlakçılardan mısınız? Eğer gayrimenkul olanağı arıyorsanız Yolun Sonu'ndaki terk edilmiş binaya bakabilirsiniz."

"Eskiden ikmal deposuydu... diye düşünüyoruz. Koy boyunca mal ve mühimmat taşırmış. Kapısı açılmıyor. Satılacak veya kullanılacak bir şey var mı diye bakmak istedik ama imkânı yok açılmıyor."

Hiçbir şey imkânsız değildir.

"Artık bu sahille ilgili bilinebilecek her şeyi biliyorsunuz." Elindeki sabunu kovanın içine atıyor, etrafa su sıçrıyor.

"Tamam, teşekkürler. Bu kadarı yeterli."

"Bildiğin her şeyi anlatmadığını düşünüyorum. Buralarda başka neler oluyor?"

"Eh, şu çalıp duran müzik var. Denizden geliyor." İç geçiriyor. "Birkaç gün önce başladı, şimdi geceleri bile bangır bangır çalıyor."