Rozmowa · Kryptozoolog Morell

„O tak, panie funkcjonariuszu. W rzeczy samej. Wszystkie pułapki są wśród trzcin – spodziewamy się, że tam właśnie żeruje straszyk”.

„Kryptozoologia i technika śledcza mają dużo podobieństw”.

„Tak, trafna uwaga! W obydwu wymagane jest skrupulatne rozeznanie, przywiązywanie wagi do szczegółów i, nade wszystko, wytrwałość”.

„Jak został pan kryptozoologiem?”

„Nic w tym wyjątkowego. Bo czym właściwie jest kryptozoologia? Odstępstwem. A ja po prostu lubię zagadki, jak zresztą każdy naukowiec”.

„Czemu nie został pan zwykłym zoologiem? Prawdziwe zwierzęta też bywają zagadkowe”.

„Prawdziwe...” – zżyma się na te słowa. „Wiem, że pana zdaniem tamto to zawód godny szacunku, a mój – bajdy i mrzonki. Wszyscy tak uważają!”

„Kryptozoologia brzmi nieco jak zabawa w pobożne życzenia”.

„Moje metody są identyczne z tymi stosowanymi przez innych badaczy. Ja po prostu uznaję szersze spektrum dowodów i jestem bardziej otwarty na naprawdę zaskakujące rezultaty”.

Zakończenia nerwowe podpowiadają ci, że nie ma czegoś takiego jak miła niespodzianka.

„Życiowe niespodzianki są zwykle okropne”.

„Zgadzam się. Jednak zawsze istnieje szansa, choć niewielka, na naprawdę pozytywne zaskoczenie. Wystarczy przyjrzeć się historii nauki – fortunne odkrycia to jej chleb powszedni!”

„A przydarzyło się kiedyś panu coś naprawdę zaskakującego?”

„Jeszcze nie złapałem kryptydy, jeśli to pan ma na myśli, ale byłem o włos”.

Hmmm. Ciekawe. Sprawa na później. To „byłem o włos”.

„Ja nie. To zawód jak każdy inny”.

„No właśnie. Moje metody nie różnią się od tych wykorzystywanych przez innych badaczy. Ja po prostu uznaję szersze spektrum dowodów i jestem bardziej otwarty na naprawdę zaskakujące rezultaty”.

„Szczerze? Kryptozoologia to chyba najbardziej kuriozalna z bzdur, o jakich słyszałem, jeśli chodzi o zawód”.

„Pff” – odburkuje, kiwając głową. „Moje metody nie różnią się od tych wykorzystywanych przez innych badaczy. Ja po prostu uznaję szersze spektrum dowodów i jestem bardziej otwarty na naprawdę zaskakujące rezultaty”.

„Odkrył pan kiedyś kryptydę?”

„Nie. Takie odkrycia zdarzają się niezwykle rzadko, i to nie ze względu na brak wysiłków w tym kierunku. Pozostawanie w ukryciu to główna właściwość kryptydy. Jak sama nazwa wskazuje”.

„Ile kryptyd jak dotąd znaleziono?”

„Z listy kryptyd Towarzystwa Kryptozoologicznego Chemnie, liczącej cztery tysiące osiemdziesiąt dwie pozycje, około dwa tysiące wykreślono po udowodnieniu ich fikcyjności”.

„Dwie kryptydy zaklasyfikowano jako »potwierdzone odkrycia«. Reszta znajduje się na różnych etapach badań, podważenia lub gromadzenia danych”.

„Udowodniono prawdziwość tylko dwóch?”

„Tak, shautauquańskiego karzełka leśnego, który okazał się wymarłym gatunkiem naczelnych; oraz salamandry jaskiniowej z Jugo-Graadu, niezbyt... interesującej, szczerze mówiąc. Mieszka teraz w jakimś zoo...”

„My, kryptozoologowie, jesteśmy wobec siebie brutalnie szczerzy, bardziej nawet niż laicy. Większość kryptyd to oszustwo albo coś, czego nigdy nie uda się potwierdzić. Nie znaczy to jednak, że mamy przestać szukać”.

„Nie wiem nawet, co powiedzieć. To bardzo mała liczba odkryć”.

„Wie pan, jaki procent badań farmakologicznych kończy się powodzeniem? 0,000003% czynników bioreaktywnych wykazuje odtwarzalne korzystne działanie. A jednak nauka nie ustaje w poszukiwaniu leków. Tak jak my nie ustajemy w poszukiwaniu nowych gatunków”.

Ewidentnie przeprowadził dokładne obliczenia. Nie zaskoczysz go. Ani nie skłonisz do zmiany zdania.

„Dwie z czterech tysięcy to nie jest nawet jeden procent!”

„Właściwie to 0,05%. Co czyni nasz potencjalny sukces tym bardziej wspaniałym, bo ustalimy nową proporcję: 0,075%!”

(Kiwnij z aprobatą głową). „W takim razie insulindiański straszyk będzie trzeci”.

„Właśnie tak” – nie uśmiecha się, poprzestając na śmiałym spoglądaniu ci prosto w oczy. „Jeśli nasza wyprawa się powiedzie, napisze o tym każda gazeta na świecie. Od Revacholu po Doushantou – to będzie zoologiczny cud”.

Włosy na ramionach stają ci dęba... Elektryczność. Wydaje odgłos jak szum trzcin.

„A więc spełnia pan tutaj swoje marzenie z dzieciństwa”.

„To, że muszę co i rusz brodzić po kolana w błocie, nie znaczy, że to jakieś dziecinne zabawy” – jego oczy zwężają się.

Akceptuje zagrożenia i niewygody swojej pracy jako coś oczywistego, ale wyobraź sobie, że musiał znosić potworne pustynne upały, przemierzać mokradła pełne jadowitych gadów...

Nie mam pojęcia, jak on to robi. Ja na samą myśl potrzebuję kąpieli.

Z solami kąpielowymi, które ukoiłyby ból twojej poobijanej, znękanej duszy.

Jestem najtwardszym z mężczyzn. To brzmi jak zabawa w sam raz dla mnie.

Mógłbyś dostać udaru, zemdleć i uderzyć się w głowę. Mógłby cię ukąsić wąż. Mógłbyś zostać pobity za wchodzenie na prywatny teren.

Cierpienie uczyni mnie tylko silniejszym.

To właśnie takie myślenie doprowadziło cię tu, gdzie jesteś.

I tak jestem w dokładnie takiej sytuacji.

Mogłoby być gorzej. O wiele gorzej.

Podejmowanie takiego trudu, żeby badać coś, co nawet nie istnieje, wydaje się raczej głupie.

Zdecydowanie. Nigdy nie zrobiłbyś sobie czegoś takiego, o nie.

„Jakiego rodzaju dowody pan wykorzystuje?”

„Wszelakie, od zapomnianych miejscowych legend po doniesienia z gazet, jak to, które skierowało nas tu w poszukiwaniu straszyka. Jestem otwarty na wszelkie głosy”.

Jest zainteresowany rzeczami, w które wierzą wszyscy poza naukowcami.

„Myśli pan, że inni naukowcy za mało słuchają zwykłych ludzi?”

„Większość uznanych naukowców dba jedynie o swą reputację i odpowiednie wynagrodzenie, a nie o prawdziwe badania, a tym bardziej o prawdę w ogóle. To tchórzliwa banda, a niebezpiecznie może być zarówno w terenie, jak i w piwnicznych archiwach”.

„Dziękuję za wyjaśnienie. Mam jeszcze inne pytanie”. (Zakończ).

„Tak?”

„Po prostu zawsze lubiłem zwierzęta i zagadki. Poszukiwanie kryptyd to takie połączenie obu tych dziedzin”.

Wydaje się nie chcieć rozmawiać o sobie. Ale jeśli go odpowiednio podejdziesz, otworzy się przed tobą.

„Pan funkcjonariusz! Chyba już prawie to mam! Nowy projekt pułapki, ma się rozumieć! Wiem, wiem, jest pan sceptyczny, ale czuję, że to się uda”.

„Uszanowanie! Właśnie omawialiśmy z Leną projekt nowej pułapki”.

„Dobrze znów pana widzieć. Czemu zawdzięczam tę przyjemność?”