Rozmowa · Gaston Martin

„Była pierwszą sympatią Renégo, kiedy ten dupek żołędny miał szesnaście lat” – spogląda na karabiniera niemalże z czułością. „Zabiegał o jej względy, aż w końcu uznał, że woli umrzeć za jakąś wielką sprawę niż po prostu być szcz...”

„A potem mi ją zabrałeś!” – zrywa się w kierunku towarzysza, ale zaraz łapie się za serce i zamiera.

„Przepraszam bardzo, ale naprawdę chciałem tylko zadać kilka pytań”.

„W porządku, panie władzo” – wygładza swoje białe wąsy. „Być może właśnie ratujesz Renégo przed zawałem serca”.

Nie wtrącaj się.

„Tak właściwie... to ty ukradłeś ją mnie, bo zbliżyliśmy się do siebie od czasu tej awantury o atrament, który wylałeś na tę jej śliczną żółtą sukienkę...”

„Byliśmy wtedy ledwie podrostkami. To było co innego. A ty...” – rosły weteran patrzy na ciebie i kiwa głową.

„Nie ma sensu znów tego wałkować, po raz tysiąc pierwszy. Szczególnie że nie jesteśmy sami” – odwraca się do ciebie i dodaje: „Tymczasem słucham”.

„Spokojnie, panowie, nie ma powodu do wszczynania bójki”.

„Och, nie rozumiesz...” – wybuch wściekłości nie wytrącił Gastona z rytmu. „To trwa od niemal osiemdziesięciu lat. Od kiedy tylko ta nasza trójka nauczyła się chodzić i mówić”.

„Ukradłeś mi ją” – René powtarza, próbując uspokoić oddech i wciąż ściskając się za pierś.

„To chyba sprawa między wami dwoma. Mam inne sprawy do załatwienia”.

„Słusznie” – kiwa głową. „Tym lepiej dla zawodzącej pikawy Renégo. Oczywiście nigdy nie przyzna, że coś tam trzeba podreperować”.

„Co się z nią stało?”

„Zmarła na zapalenie płuc dwie zimy temu. Odeszła po cichutku. Spokojnie” – na jego twarzy pojawia się nikły uśmiech.

„René i ja razem byliśmy przy jej łóżku, gdy...” – przerywa, szukając właściwego słowa.

„Umierała” – gwałtownie wypełnia ciszę i dodaje: „Nie ma co się silić na piękne frazesy. To i tak nie przywróci jej życia, czyż nie?”

„Odchodziła” – jego towarzysz kończy zdanie, po czym śmieje się bez wesołości: „Do samego końca nie potrafiła wybrać jednego z nas. Najbardziej niezdecydowana kobieta, jaką znałem”.

Po twarzy Renégo przebiega grymas bólu, lecz zostaje natychmiast stłumiony. Jego twarz staje się ponownie obojętną maską.

„Dziękuję, że się tym podzieliliście”. (Zakończ).

„Jasna sprawa” – potwierdza z uśmiechem. „Zostały nam tylko wspomnienia”.

„Jakie są zasady tej gry?”

„Mam prawny obowiązek donieść, że doszło do naruszenia zasad etycznych”. (Puść oko i wskaż na bule).

„Nie, nie masz obowiązku. Wymuszanie przestrzegania zasad w amatorskim meczu petanki nie wchodzi w zakres obowiązków MOR-u” – uśmiecha się. „To nie ma znaczenia”.

Nieistotne?! Uczciwość w sporcie jest nieistotna?! Trzymaj mnie, synek, bo... DO JASNEJ CHOLERY! To jedyna istotna rzecz!

(Szepnij). „Kim, oszukiwanie w sporcie jest niedopuszczalne. Zajmę się tym”.

„Masz rację, to nie nasza sprawa”.

„Co w takim razie... zresztą nieważne” – na jego twarzy pojawia się bystry uśmieszek. „Na pewno w czymś mogę pomóc, panie władzo”.

„Porozmawiajmy jeszcze o Jeanne-Marie”.

„Najsłodsza Jeannie...” – kiwa głową, uśmiechając się. „Pytaj. W końcu znałem ją całe życie”.

„Szkoda, że René nie żyje, chciałem spytać go o konwalie...” (Wyciągnij rękę z kwiatkiem).

Starzec wpatruje się w kwiat, po czym wzdycha i mówi: „Renégo trudno było nazwać botanikiem. I wierz mi, nie lubił insulindiańskich lilii”.

Oczywiście, że nie lubił, kwiatki są dla mięczaków. Przestań tracić na nie czas.

„Zaraz. Insulindiańskich lilii?”

„Mhm” – mruczy, kiwając z lekka głową. „To ich dawna nazwa, jeszcze z czasów królów, herbów i całej tej reszty, którą tak sobie ukochał”.

„Czemu ich nie lubił?”

„Było wiele powodów, ale głównie ze względu na komunardów. Nazywali je »dzwonkami rewolucji«” – smutny uśmiech pojawia się przelotnie na jego twarzy.

„Ostatecznie insulindiańskie lilie były chyba po prostu częścią Starego Insulinde. Rojaliści musieli skapitulować przed mazowskimi powstańcami. Teraz to już nie ma większego znaczenia”.

Czujesz jednak, że wyschnięty kwiat w twojej dłoni ma jakieś znaczenie. Choć nie dla tego smutnego starca.

„Hej, panie Gastonie, znalazłem wam nową bulę”.

Przekonaj Gastona, żeby oddał swoją kanapkę.

„Zjadłem pana kanapkę, Gaston”.

„Och...” – nie podnosi wzroku. „Dobrze. Na zdrowie, panie władzo. Zastanawiam się tylko, czy René kiedykolwiek... nieważne. Mogę w czymś pomóc?”

„I co, panie władzo, jak wrażenia?” – wesoły mężczyzna nachyla się bardzo ciekaw twojej opinii.

Powiedz to... z życiem!

„Naprawdę nie była zła”.

„Widać w milicji nie trzeba mieć kubków smakowych” – wygląda na rozczarowanego. „Coś jeszcze, panie władzo?”

„Radzę nazwać ją »Gównianą Kanapką Gastona«. Oto, co myślę”.

„Była – bek! – wspaniała! I pożywna jak skurwysyn! Mógłbym na takiej rakiecie jechać całą noc!”

„Uch... dziękuję, panie władzo” – patrzy na ciebie z odrazą. „Powiedz mi, proszę, że to już wszystko”.

„Kanapka jak kanapka, nie wiem, co powiedzieć. Byłem głodny, a teraz nie jestem”.

Gapi się na ciepie zdjęty grozą. „Co za marnotrawstwo...”

„Bardzo pożywna, dziękuję!”

„Tak, tak... a smak?” – przybliża się jeszcze bardziej. „Jak smakowała?”

„Smak? Po prostu ją zjadłem, nie myślałem o smaku”.

„Pochłonąłem ją tak szybko, że nie miałem szans wyrobić sobie opinii”.

„Naprawdę bardzo pożywna”. (Pogłaszcz się po brzuchu).

„Prawdziwe arcydzieło współczesnej gastronomii. Czy może raczej... GASTONomii”. (Puść mu z aprobatą oko).

„Taka pochwała z ust przedstawiciela prawa bardzo wiele dla mnie znaczy” – kłania się lekko. „Dziękuję”.

„Nie chcę przeszkadzać Gastonowi we włażeniu milicji w odbyt, ale pozwól, że spytam: masz do nas jakąś konkretną sprawę?”