Rozmowa · Steban, student komunista

„Racja, oczywiście” – odpowiada ze smutnym półuśmiechem.

„Pilnuję jej dla kogoś”.

„Ach, rozumiem. To miło z twojej strony” – odpowiada z zaciekawionym półuśmiechem.

„Tak. Wszyscy dostali kulkę w łeb, podobnie jak anarchiści”.

„Insulindiański potop wyeliminował całe pokolenie komunistów. Po wszystkim zasypali ich ciała buldożerami w masowych grobach” – na myśl o tym młody człowiek wygląda nieswojo.

Za to jego przyjaciel jest dziwnie nieporuszony.

Wręcz przeciwnie, wydaje się rozsmakowywać w myśli o tylu postrzelonych w głowę ludziach, niezależnie od ich poglądów.

Nie ma wątpliwości – jest w nim coś mrocznego.

„Takie jak ten”. (Pokaż mu karabin Belle-Magrave).

Jego towarzysz otwiera szeroko oczy na widok zabytkowej broni w twojej ręce.

Aż go ręka świerzbi, żeby przytknąć to komuś do głowy i pociągnąć za spust.

„Tak, takie jak ten. Ciekawe, ile wciąż ich leży w tutejszych piwnicach lub w zamurowanych skrytkach” – marszczy brwi i spogląda w górę.

„Mogę go potrzymać?”

„Może lepiej nie”. (Schowaj broń).

„Oczywiście. Zresztą, co ja bym z nim właściwie miał robić?” – uśmiecha się do ciebie półgębkiem.

Nie chce okazywać rozczarowania, lecz widać je aż nadto w jego wyrazie twarzy.

„Masz”. (Daj mu karabin).

„Cięższy niż się spodziewałem” – karabin spoczywa w jego otwartych dłoniach. Jego ułożenie coś ci przypomina...

Zachowuje się jak kapłan trzymający w rękach jedną ze świętych relikwii swojej wiary. Choć broń dawno już nie działa, jej siła jest dla niego oczywista.

Po obejrzeniu karabinu zwraca ci go, kiwając głową z wdzięcznością.

...ale nie jesteś w stanie stwierdzić, co konkretnie. Znowu przekręca karabin, podziwiając blask naoliwionej lufy.

„No dobrze, ale jakie stanowisko wobec tego linczu przyjmuje wasza grupa?”

„Żeby było jasne, komunizm nie jest oficjalnym podejrzanym w tym dochodzeniu. Ponieważ nie jest osobą”.

„Ze ściśle inframaterialistycznej perspektywy wydaje się to mało prawdopodobne...”

„Towarzysz Ulixes ma rację. Ilość plazmy, która byłaby potrzebna do wyeliminowania ideologicznego wroga, jest olbrzymia. Mówimy tu o co najmniej efektach drugiego poziomu”.

„A może nawet trzeciego”.

O jakich poziomach oni mówią? To nie brzmi w ogóle jak komunizm, z jakim miałeś dotąd do czynienia...

„Jakie jest nasze stanowisko? On pyta, czy LRS ustaliła partyjną linię w kwestii linczów w Martinaise?” ­– młodzi ludzie spoglądają na siebie.

„Chociaż historycznie rzecz biorąc, LRS wspierała bezpośrednie działania wymierzone przeciwko prawicowym oddziałom paramilitarnym, zwłaszcza gdy wykonują brudną robotę indoszczepów”.

„Racja. W takim razie tymczasowo stwierdzam, że wspieramy lincz”.

W przypadku tej dwójki ciężko mówić o jakiejś granicy między sarkazmem a szczerością – wydają się one na siebie nakładać, jak gdyby jedno miało przysłaniać drugie.

Zawsze tak jest. Pod skorupą ironii kryje się lawa szczerości, która gotowa jest eksplodować... Może jeszcze zdołasz do tego doprowadzić.

Jedno jest jasne: ci młodzi studenci o wiele lepiej rozumieją komunizm niż ty...

Mógłbyś się od nich co nieco nauczyć, jeśli tylko zdołasz przekonać ich, że jesteś jednym z nich.

Czy oni ironizują? Czujesz, jakbyś znalazł się w jakimś skomplikowanym labiryncie żartów, z którego nie sposób się wydostać.

LRS to Ludowa Republika Samary. Założyli ją ocalali z rewolucji, pragnąc stworzyć tam socjalistyczną utopię. Z czasem uległa degeneracji i zmieniła się w biurokratyczne państwo rządzone od dziesięcioleci przez prezydenta Sapormata Knieżnińskiego zwanego Sportem.

„Według ciebie najemnik został zabity przez sam komunizm?”

„Co sądzicie o przestępczości ogólnie?”

„To proste – przestępczość jest po prostu nieuchronnym wyrazem niesprawiedliwości i niespójności wpisanej w kapitalizm”.

Wypowiedziane z pewnością siebie chłopaczka w wieku szkolnym recytującego wykutą na pamięć maksymę.

„Innymi słowy, to symptom. Nie przyczyna” – macha ręką, jakby temat przestępczości został właśnie wyczerpany.

Jego towarzysz z trudem powstrzymuje ziewnięcie.

„Czy wasza grupa współpracuje w jakiś sposób ze Związkiem?”

„Nie. Jesteśmy niezależną organizacją” – odpowiada z dumą. „Uznajemy i szanujemy wysiłki Związku, ale natura naszych zainteresowań jest bardziej teoretyczna niż pana Claire'a”.

Prawdę powiada.

„Gdzie jest reszta waszej grupy?”

„O co ci chodzi? To jest cała grupa...”

„Czyli jest was tylko dwóch?”

„Jesteśmy w fazie tak jakby przebudowy”.

„Część naszych dawnych towarzyszy nie miała ideologicznego hartu, którego wymaga ta praca”.

„A liberałowie? Też są liberałami?”

„Oczywiście, że nie. Jedyni ludzie, którzy nazywają siebie liberałami, to toczący piane z ust reakcjoniści”.

„Właściwie nie da się ich odróżnić od faszystów. Trzeba by użyć aparatu rentgenowskiego, żeby dostrzec różnicę”.

„Dość już usłyszałem. Porozmawiajmy o czymś innym”.

„Kim są ekonoklardzi?”

„Zacznijmy od tego, że uwielbiają rozmawiać o fasoli”.

„A co jest złego w fasoli? Ja tam ją lubię”.

„Och, jasne. Ekonoklardzi mają obsesję na punkcie fasoli. Uwielbiają myśleć o fasoli i liczyć fasolę, ale najbardziej ze wszystkiego kochają tworzenie modeli do przewidywania, ile fasoli będzie w przyszłości”.

Nawiasem mówiąc: „ekonoklardzi” to wyjątkowo negatywna wersja i tak już pejoratywnego określenia „mazowscy ekonomiści”. To reprezentanci umiarkowanej szkoły mazowizmu postulującej powolne przejście do komunizmu poprzez uważnie zarządzaną modernizację ekonomiczną, nie zaś brutalną rewolucję społeczną.

„To zdecydowanie najbardziej fasolocentryczna szkoła komunizmu”.